Chuyển động thế giới 24/11/2023

Cộng đồng quốc tế đang theo dõi sát tình hình xung đột tại Trung Đông. Bắt đầu từ hôm nay 24/11, một lệnh ngừng bắn tạm thời bắt đầu có hiệu lực tại dải Gaza và kéo dài trong 4 ngày giữa Israel và Hamas. Các nước cũng bày tỏ hy vọng các bên xung đột sẽ đạt được một thỏa thuận ngừng bắn lâu dài.

Trong một thông báo, Bộ Ngoại giao Qatar cho biết đã thành lập một trung tâm điều hành tại Doha để giám sát việc thực thi lệnh ngừng bắn nhân đạo cũng như việc trao trả con tin tại Gaza.

Các nước trong khu vực đã hoan nghênh lệnh ngừng bắn tạm thời vì mục đích nhân đạo tại Gaza. Trong cuộc gặp tại Cairo, Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah El-Sisi và Quốc vương Jordan Abdullah cũng nhấn mạnh tới sự cấp thiết của một thỏa thuận ngừng bắn lâu dài cũng như phải tăng cường đưa hàng viện trợ nhân đạo tới Gaza. Lãnh đạo 2 nước kêu gọi cộng đồng quốc tế tận dụng lệnh ngừng bắn tạm thời để cứu trợ người dân Gaza và giúp xoa dịu cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng tại đây.

Lệnh ngừng bắn toàn diện tại Gaza sẽ có hiệu lực bắt đầu từ 7h sáng 24/11 theo giờ địa phương và đợt đầu tiên sẽ có 13 con tin được trao trả từ 16h00 cùng ngày theo thỏa thuận.

Cũng trong ngày hôm nay, theo giờ địa phương, Canada và Liên minh châu Âu EU sẽ nhóm họp thượng đỉnh trong 2 ngày, với nội dung nghị sự tập trung vào khả năng hợp tác an ninh, phát triển năng lượng sạch, cũng như quản lý trí tuệ nhân tạo AI. Dự kiến, tại hội nghị, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Charles Michel và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen sẽ cùng Thủ tướng Canada Justin Trudeau tập trung thảo luận về việc áp dụng một số sáng kiến nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh và kỹ thuật số, tạo việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế không phụ thuộc vào khí thải, tăng khả năng phục hồi của nền kinh tế và tăng cường hợp tác về khoa học, công nghệ, nghiên cứu và đổi mới. Dự kiến các lãnh đạo EU và Canada cũng sẽ tái khẳng định sự ủng hộ đối với trật tự quốc tế dựa trên luật lệ và thúc đẩy hòa bình và an ninh.

Trong khi đó tại New Zealand, 3 chính đảng đã ký kết thỏa thuận thành lập chính phủ liên minh mới. Lễ kí thỏa thuận liên minh đã diễn ra giữa Thủ tướng đắc cử Christopher Luxon của đảng Quốc gia, lãnh đạo đảng New Zealand Trước tiên Winston Peters và lãnh đạo đảng ACT David Seymour. Thỏa thuận này diễn ra sau hơn một tháng sau cuộc tổng tuyển cử cho thấy không có đảng này giành được đa số cần thiết để tự thành lập chính phủ.  Ông Peters và ông Seymour sẽ lần lượt đảm nhiệm cương vị Phó Thủ tướng trong nửa nhiệm kỳ. Ông Peters sẽ kiêm nhiệm vị trí Ngoại trưởng, trong khi vị trí Bộ trưởng Tài chính được giao cho ông Nicola Willis của đảng Quốc gia. Thủ tướng đắc cử Luxon nhấn mạnh, dù New Zealand đang gặp nhiều thách thức kinh tế song chính phủ sẽ nỗ lực để hướng tới tương lai tốt đẹp hơn, tập trung vào một loạt thay đổi chính sách. Theo kế hoạch, chính phủ mới của New Zealand sẽ tuyên thệ nhậm chức vào ngày 27/11 tới.

Cũng liên quan đến tiến trình thành lập chính phủ mới, hôm 23/11 theo giờ địa phương, Tổng thống đắc cử Ecuador Daniel Noboa đã tuyên thệ nhậm chức và công bố danh sách nội các mới. Tại lễ tuyên thệ nhậm chức, tân Tổng thống Ecuador cam kết sẽ ưu tiên giải quyết tình trạng bạo lực và tạo việc làm thông qua các cải cách khẩn cấp về tư pháp. Tổng thống Noboa cho rằng việc tạo ra thêm nhiều việc làm sẽ giúp giải quyết vấn nạn bạo lực tại quốc gia Nam Mỹ. Dự kiến ông Noboa sẽ ban bố tình trạng khẩn cấp, qua đó được phép đề xuất một số dự luật tại quốc hội với thời gian phê duyệt trong 30 ngày.

Cũng tại buổi tuyên thệ, Tổng thống Noboa đã chỉ định 16 thành viên trong chính phủ mới. Theo đó, chỉ có duy nhất Bộ trưởng Du lịch Niels Olsen trong chính quyền cũ được tái bổ nhiệm, trong khi những vị trí còn lại thuộc về các gương mặt mới và trẻ tuổi, trong đó đang chú ý có Bộ trưởng Môi trường Sade Frischi Naranjo mới chỉ 26 tuổi.

Chính phủ mới được thành lập trong bối cảnh nền kinh tế quốc gia Nam Mỹ đang gặp nhiều khó khăn và bất ổn xã hội. 

Một thông tin đáng chú ý khác đó là số ca mắc bệnh đường hô hấp gia tăng mạnh trên diện rộng tại Trung Quốc, đặc biệt là trẻ em. Theo Truyền hình trung ương Trung Quốc CCTV, tại bệnh viện nhi Bắc Kinh, tình hình nhiễm trùng hô hấp vào mùa Thu-Đông năm nay diễn biến tương tự như trước đây, nhưng số ca bệnh năm nay đã tăng mạnh. Hôm 22/11, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã yêu cầu Trung Quốc cung cấp thêm thông tin chi tiết về tình hình bệnh hô hấp ở nước này, sau khi ghi nhận báo cáo số lượng gia tăng các ca viêm phổi chưa được chẩn đoán ở miền Bắc Trung Quốc. Theo WHO, nhà chức trách Trung Quốc đã thông báo chưa phát hiện bất kỳ mầm bệnh bất thường hoặc mới nào và đã cung cấp dữ liệu cần thiết theo yêu cầu. Đồng thời, các bệnh viện ở miền Bắc nước này đã tăng cường lực lượng y bác sĩ để kịp thời ứng phó.

Hoa Nguyễn