Chuyển động thế giới 26/02

Tuần qua, thông báo của Mỹ liên quan đến các cuộc đàm phán về xung đột ở Gaza đã thu hút sự chú ý của dư luận. Các bên đã hiểu rằng cần phải có một thỏa thuận với lực lượng Hamas để trả tự do cho các con tin, cũng như một lệnh ngừng bắn ở Gaza.

Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ Jake Sullivan cho biết các đại diện của Israel, Mỹ, Ai Cập và Qatar đã nhóm họp ở Paris. Các bên đã ghi nhận về những điểm cơ bản về thỏa thuận trao đổi con tin để đổi lấy một lệnh ngừng bắn tạm thời. Tuy nhiên, các điều khoản chi tiết của thỏa thuận này vẫn đang được đàm phán. Ông Sullivan cho biết sẽ có các cuộc thảo luận gián tiếp giữa Qatar và Ai Cập với Hamas về vấn đề này.

Cùng ngày, truyền thông Ai Cập đưa tin nước này và Qatar sẽ lần lượt tổ chức hai vòng đàm phán về thỏa thuận ngừng bắn giữa phong trào Hồi giáo Hamas và Israel ở Dải Gaza.

Theo đó, các cuộc đàm phán dự kiến diễn ra trong tuần này ở Doha và Cairo nhằm tìm cách đạt được một thỏa thuận ngừng bắn ở Gaza. Nội dung thỏa thuận được kỳ vọng bao gồm việc chấm dứt xung đột, thả các con tin Israel, trả tự do cho các tù nhân Palestine và tăng cường viện trợ nhân đạo vào Gaza.

Chính phủ Qatar hôm qua thông báo sẽ tăng sản lượng khai thác khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) thêm 16 triệu tấn mỗi năm, từ mức 77 triệu tấn/năm hiện nay. Theo lộ trình này, nhà sản xuất LNG lớn nhất Trung Đông sẽ nâng tổng sản lượng khai thác loại nhiên liệu này lên con số 142 triệu tấn/năm vào năm 2030.

Chính phủ Qatar đưa ra thông báo trên sau khi ký một loạt thỏa thuận cung ứng khí đốt dài hạn cho các đối tác. Cụ thể, đầu tháng 2 vừa qua, Qatar cho biết sẽ cung cấp 7,5 triệu tấn LNG/năm cho Ấn Độ trong 20 năm, với lô hàng đầu tiên dự kiến được bàn giao vào tháng 5/2028. Trước đó, cuối tháng 1, Qatar công bố thỏa thuận cung cấp cho Bangladesh 1,5 triệu tấn LNG/năm trong 15 năm. Năm ngoái, Qatar cũng đã ký các thỏa thuận LNG với các đối tác đến từ Trung Quốc, Pháp, Anh và Italy.

Cùng với Mỹ, Australia và Nga, Qatar hiện là một trong những nhà sản xuất LNG hàng đầu thế giới. Các nước châu Á, trong đó dẫn đầu là Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc, là những thị trường nhập khẩu LNG chính của Qatar. Tuy nhiên gần đây, nhu cầu từ các quốc gia châu Âu đối với loại nhiên liệu này cũng tăng kể sau khi bùng phát cuộc xung đột ở Ukriane.

Trong khi đó, tình hình bất ổn ở Biển Đỏ đang làm bộc lộ sự thiếu hụt các tàu chở dầu trên thế giới, từ đó càng làm gia tăng thời gian vận chuyển và phát sinh chi phí chuyên chở loại nguyên liệu quan trọng này. Đáng quan ngại là tình trạng này sẽ không thể sớm được giải quyết, do các nhà máy đóng tàu đều đang trong tình trạng quá tải đơn hàng.

Trong năm ngoái, do Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ và các đối tác OPEC+ cắt giảm sản lượng nên lượng dầu vận chuyển không nhiều. Bên cạnh đó, quá trình nhiều nước chuyển đổi sang năng lượng xanh cũng góp phần làm giảm áp lực lên hoạt động vận chuyển dầu, khiến việc thiếu hụt tàu chở dầu không bị bộc lộ rõ.

Tuy nhiên, kể từ khi nổ ra cuộc xung đột Nga – Ukraine và đặc biệt là khi lực lượng Houthi ở Yemen tấn công các tàu thương mại qua lại Biển Đỏ, nhiều tàu đã phải điều hướng sang các tuyến đường xa hơn, làm gia tăng thời gian và chi phí vận chuyển hàng hóa. Việc vận chuyển dầu, vì thế, cũng bị ảnh hưởng do không có đủ lượng tàu chở dầu kịp thời bổ sung cho nhu cầu vận chuyển đột ngột tăng lên.

Trong khi đó, dự kiến trong năm 2 năm tới sẽ chỉ có thêm 5- 7 tàu chở dầu mới, trong đó có 2 siêu tàu chở dầu, được đưa vào hoạt động, ít hơn nhiều so với con số 42 tàu trong năm 2022. Mặc dù gần đây, số lượng các đơn đặt hàng tàu mới đã tăng lên nhưng phải mất nhiều năm nữa các nhà máy đóng tàu mới đáp ứng được hết các đơn hàng ký từ cách đây vài năm.

Mới đây, Cộng đồng kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) đã tiến hành phiên họp đặc biệt để tuyên bố dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với 4 quốc gia là Niger, Mali, Burkina Faso và Guinea. Cả 4 nước này vốn đều là thành viên của ECOWAS nhưng 3 trong số đó (gồm Niger, Mali và Burkina Faso) đã quyết định rời khỏi khối sau khi bị áp đặt trừng phạt hôm 28/1.

ECOWAS đưa ra quyết định trên sau nhiều tuần áp đặt trừng phạt 4 quốc gia thành viên vì đã để xảy ra các cuộc đảo chính quân sự hồi năm ngoái.

Trong một tuyên bố, người đứng đầu Ủy ban ECOWAS, ông Omar Alieu Touray, cho biết việc dỡ bỏ trừng phạt được tính toán dựa trên những cân nhắc nhân đạo và quan ngại từ việc đã có 3 nước xin rút khỏi khối. Cũng theo ông Touray, ECOWAS duy trì quan điểm hòa giải với Niger, Mali và Burkina Faso, đồng thời kêu gọi 3 nước hãy tiến hành đối thoại, đàm phán và hòa giải để giải quyết những lo ngại của mình.

Trước đó, Niger, Mali và Burkina Faso tuyên bố rút khỏi ECOWAS để phản đối các biện pháp trừng phạt vốn được áp dụng từ ngày 28/1. Dù sau đó đã được ECOWAS kêu gọi ở lại nhưng cả 3 nước vẫn chưa đồng ý.

Hoa Nguyễn