Chuyển động thế giới 27/10/2023

Trong bối cảnh xung đột Israel-Hamas vẫn tiếp tục leo thang và có nguy cơ lan rộng, ngày hôm qua, cộng đồng quốc tế đã tiếp tục lên án các vụ tấn công nhằm vào dân thường, đồng thời thúc giục tất cả các bên liên quan ngừng bắn ngay lập tức.

Trong tuyên bố chung  đưa ra ngày 26/10, Bộ trưởng Ngoại giao 9 quốc gia Arab gồm Ai Cập, Jordan, UAE, Bahrain, Saudi Arabia, Oman, Qatar, Kuwait và Maroc, đã kêu gọi Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) yêu cầu tất cả các bên tham gia xung đột tại Dải Gaza “ngừng bắn ngay lập tức và lâu dài”. Các quốc gia Arab lên án và bác bỏ mọi hành động bạo lực chống lại dân thường vô tội, cũng như mọi hành vi vi phạm luật pháp quốc tế của bất kỳ bên nào.

Ngoài ra, các bộ trưởng kêu gọi tiếp cận nhanh chóng, an toàn và bền vững nguồn viện trợ nhân đạo cho Dải Gaza, không gặp trở ngại theo các nguyên tắc nhân đạo liên quan khi hợp tác với các cơ quan của LHQ, đặc biệt là Cơ quan cứu trợ người tị nạn Palestine ở Cận Đông (UNRWA). Trước đó, cơ quan này cảnh báo có thể phải ngừng hoạt động hỗ trợ nhân đạo tại Gaza trong thời gian ngắn nếu không có nhiên liệu đến khu vực này, trong bối cảnh nhu cầu ngày càng tăng về nơi ở, nước, thực phẩm và dịch vụ y tế.

Trong khi đó, trong cuộc điện đàm ngày 26/10, Bộ trưởng Ngoại giao Tunisia Nabil Ammar và Tổng thư ký Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ (OIF) Louise Mushikiwabo đã kêu gọi ngăn chặn việc Israel pháo kích vào Dải Gaza.

Trong bối cảnh gia tăng các vụ tấn công nhằm vào các lực lượng Mỹ tại Trung Đông, hôm qua 26/10, Lầu Năm Góc thông báo sẽ điều thêm khoảng 900 binh sĩ Mỹ đến khu vực này để tăng cường năng lực phòng không và bảo vệ các lợi ích của Mỹ ở khu vực.

Lầu Năm Góc cho biết các binh sĩ Mỹ đã bị tấn công ít nhất 12 lần tại Iraq và 4 lần tại Syria trong tuần qua, với tổng cộng 21 binh sĩ Mỹ bị thương. Trong khi đó, truyền thông địa phương và Tổ chức Giám sát Nhân quyền Syria (SOHR) cho biết nhiều căn cứ quân sự quan trọng của Mỹ ở miền Đông Syria bị tấn công trong ngày hôm qua.

Trong động thái đối phó với các cuộc tấn công, các lực lượng Mỹ đã được báo động, triển khai binh sĩ và bắt đầu giám sát khu vực bằng máy bay không người lái nhằm theo dõi diễn biến tình hình.

Trí tuệ nhân tạo (AI) là một công nghệ có “tiềm năng tạo thay đổi đột phá” nhưng cũng đặt ra nhiều rủi ro tiềm tàng. Trong bối cảnh đó, Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres hôm qua đã thành lập ban cố vấn phụ trách khuyến nghị để thảo luận về cách thức thế giới có thể kiểm soát AI tốt hơn.

Ban cố vấn về AI gồm khoảng 40 chuyên gia trong các lĩnh vực công nghệ, luật pháp và bảo vệ dữ liệu cá nhân, làm việc tại các học viện, cơ quan chính phủ và khu vực tư nhân. Theo kế hoạch, ban cố vấn sẽ nhóm họp lần đầu tiên trong ngày 27/10.

Dự kiến, LHQ sẽ công bố khuyến nghị sơ bộ vào cuối năm nay và văn bản hoàn chỉnh đưa ra vào mùa Hè năm sau. Theo TTK Guterres, ban cố vấn cần sớm đưa ra giải pháp để ngăn chặn những tác hại tiềm tàng của AI đối với quyền riêng tư cũng như gắn kết xã hội.

Một thông tin khác là việc Trung Quốc áp đặt biện pháp kiểm soát xuất khẩu than chì phù hợp với quy định pháp luật và không nhằm vào lĩnh vực cụ thể. Đây là tuyên bố được Bộ Thương mại Trung Quốc đưa ra ngày 26/10.

Theo Bộ Thương mại Trung Quốc, việc Bắc Kinh kiểm soát xuất khẩu các mặt hàng than chì là dựa theo quy định pháp luật. Đây là hoạt động điều chỉnh bình thường, không nhằm vào bất kỳ quốc gia, khu vực cụ thể, hay bất kỳ ngành nào.

Trung Quốc cam kết đảm bảo sự an toàn và ổn định của chuỗi công nghiệp và chuỗi cung ứng toàn cầu, khẳng định những hoạt động xuất khẩu phù hợp với các quy định pháp luật vẫn được cho phép. Hôm 20/10, Trung Quốc đã thông báo về việc tối ưu hóa và điều chỉnh biện pháp kiểm soát xuất khẩu với các mặt hàng than chì sẽ có hiệu lực từ 1/12.

Khi thời tiết thay đổi và mùa đông đang đến gần là lúc người dân Ấn Độ cảm nhận chất lượng không khí giảm, trong khi ô nhiễm bụi tăng lên. Nhiều người cho rằng, nguyên nhân là do sương mù kéo dài từ hoạt động đốt rơm rạ và từ các công trình xây dựng.

Theo công ty giám sát chất lượng không khí IQAir, trong ngày 26/10, thủ đô New Delhi có chỉ số chất lượng không khí AQI là 243, mức rất cao và có hại cho sức khỏe con người. Trong khi Ban Kiểm soát Ô nhiễm Trung ương Ấn Độ cũng đánh giá chất lượng không khí tại thành phố này là kém. Nhiều năm qua, IQAir cũng đánh giá New Delhi là thủ đô ô nhiễm nhất thế giới.

Chính phủ Ấn Độ đã và đang thực hiện các biện pháp nhằm hạn chế các hạt không khí nguy hiểm bằng cách khuyến khích người dân sử dụng nhiều phương tiện giao thông công cộng hơn, đồng thời tăng cường xe buýt điện và tàu điện ngầm.

Hoa Nguyễn