Chuyển động thế giới 28/07/2023

Rạng sáng ngày 27/7, trong cuộc họp FOMC kéo dài 2 ngày, FED đã quyết định tăng lãi suất thêm 0.25%, đúng với dự báo của đa số các chuyên gia, tuy nhiên đây cũng là mức cao nhất trong 22 năm qua.

Theo đánh giá của Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ, Kinh tế nước này được dự báo sẽ vượt qua nguy cơ suy thoái, ngay cả khi lãi suất cao hơn và tỷ lệ thất nghiệp gia tăng. Theo đó, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của nền kinh tế số 1 thế giới dự kiến sẽ tăng trưởng 0,4% trong nửa cuối năm nay, trước khi tiến triển đều đặn trong giai đoạn 2024-2025. Bên cạnh đó, Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ đánh giá lạm phát ở Mỹ sẽ tiếp tục hạ nhiệt cho đến năm 2025, trong khi chỉ số giá tiêu dùng ước tăng 3,3% trong Quý 4 năm nay so với cùng kỳ năm trước. Năm 2024, lạm phát sẽ ở mức vừa phải là 2,6% trước khi tiến gần mốc mục tiêu 2% của Cục dự trữ liên bang Mỹ (FED) vào cuối năm 2025. Tỷ lệ thất nghiệp tăng, cầu tiêu dùng giảm và lãi suất cao sẽ góp phần đẩy tỷ lệ lạm phát xuống mức thấp hơn.

Bên cạnh mức lãi xuất cao nhất của Mỹ được thiết lập trong 22 năm qua, tại khu vực đồng tiền chung Châu âu mức lãi suất cũng được thiết lập ở mức kỷ lục mới. Theo đó, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đã nâng lãi suất tiền gửi thêm 0,25 điểm phần trăm lên 3,75%, mức cao nhất trong 23 năm qua. Đây cũng là lần thứ 9 liên tiếp trong vòng một năm ECB tăng lãi suất nhằm kiềm chế tình trạng lạm phát cao dai dẳng.

ECB nhấn mạnh biện pháp này nhằm giải quyết tình trạng lạm phát cao kéo dài ở Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone). ECB bắt đầu tăng lãi suất vào tháng 7 năm ngoái sau khi cuộc xung đột tại Ukraine bùng phát, đẩy giá năng lượng và lương thực leo thang. Chu kỳ tăng lãi suất của ECB diễn ra sau nhiều năm lãi suất gần bằng 0, thậm chí âm trong khu vực Eurozone. Lạm phát ở khu vực Eurozone đã giảm gần một nửa, xuống còn 5,5% trong tháng 6 so với mức cao nhất 10,6% vào tháng 10/2022, nhưng con số này chưa đủ để ngăn ECB tiếp tục “hành động”.

Mặc dù lãi xuất vẫn ở mức cao và nhiều doanh nghiệp vẫn chưa vượt qua được cơn khủng hoảng, tuy nhiên Meta – tập đoàn chủ quản của Facebook đã công bố báo cáo tài chính quý II năm nay, cho thấy doanh thu và lợi nhuận đã vượt mức kỳ vọng của thị trường. Kết quả này có được là nhờ sự phát triển các dịch vụ quảng cáo trên các nền tảng số của Meta, kết hợp với nhiều biện pháp cắt giảm mạnh chi phí.

Báo cáo cho thấy doanh thu trong quý 2 vừa qua của Meta đạt 32 tỷ USD, tăng tới 11% so với cùng kỳ năm trước, trong khi lợi nhuận đạt 7,8 tỷ USD, cao hơn mức dự báo. Lượng người dùng hằng tháng trên Facebook tăng nhẹ, đạt 3,03 tỷ người. Cũng trong quý 2 vừa qua, số lượng quảng cáo được hiển thị trên các nền tảng trực tuyến như Facebook và Instagram đã tăng 34% so với cùng kỳ năm ngoái. Giám đốc điều hành Meta, ông Mark Zuckerberg, đánh giá hoạt động kinh doanh trong quý II của tập đoàn này là khá tốt, một phần nhờ cú hích từ Reels.

Liên quan đến vấn đề thiên tai, hỏa hoạn. Tại nhiều nước ở châu Âu Hỏa hoạn vẫn đang tiếp tục lan rộng và gây ra những thiệt hại lớn. Thời tiết nắng nóng bất thường trong năm nay đã khiến nhiều người phải sơ tán khỏi chỗ ở, mùa màng thất bát và thiêu rụi nhiều nhà máy, trang trại.

Tại Hy Lạp, cháy rừng đang lan rộng ở miền Trung Hy Lạp, tiếp tục thiêu rụi nhiều trang trại và nhà máy, trong khi người dân phải sơ tán cùng với những vật nuôi còn sót lại của mình. Theo thống kê, lực lượng cứu hỏa nước này đã phải đối mặt với hơn 600 đám cháy trong 12 ngày qua. Chỉ trong 24 giờ qua đã có thêm 61 đám cháy bùng phát trên cả nước, buộc nhiều cộng đồng dân cư phải sơ tán, đặc biệt là ở Magnesia.

Tại Albania, hàng trăm lính cứu hỏa Albania cùng một trực thăng đã nỗ lực kiểm soát một loạt đám cháy ở miền Nam nước này. Hơn 100 thành viên Lực lượng Vũ trang Albania và 11 xe quân sự đã được điều động hỗ trợ. Theo lực lượng chức năng Albania, các vụ cháy do phóng hỏa đang có xu hướng gia tăng trong những ngày gần đây.

Trong bối cảnh các đám cháy rừng ngày càng gia tăng cả về số lượng và mức độ nghiêm trọng, giới chức EU cho biết đang lên kế hoạch mua 12 máy bay cứu hỏa nhằm tăng khả năng đối phó với cháy rừng. Nếu được mua, những máy bay mới này sẽ thuộc riêng của EU và được điều động phối hợp với 12 máy bay khác thuộc các đội cứu hỏa của các quốc gia thành viên.

Cũng liên quan đến vấn đề hỏa hoạn, theo một nghiên cứu của Trung Quốc, lượng khí thải các-bon đi-ô-xít từ các vụ cháy rừng đang hoành hành ở Canada đã vượt quá 1 tỷ tấn, tác động đáng kể đến tình trạng ấm lên toàn cầu và ảnh hưởng môi trường toàn cầu. Công trình nghiên cứu từ Viện Sinh thái ứng dụng, Học viện Trung Quốc, ước tính đến ngày 26/7, các vụ cháy rừng ở Canada đã trực tiếp thải ra khoảng 1 tỷ tấn carbon dioxide.

Bên cạnh đó, hiệu ứng nhà kính của khí thải methane và nito oxide tương đương khoảng 110 triệu tấn carbon dioxide. Như vậy, tổng lượng phát thải khí nhà kính tương đương khoảng 1,11 tỷ tấn carbon dioxide. Theo dữ liệu được trích dẫn từ Dự án Carbon toàn cầu, con số này đã vượt quá mức phát thải carbon dioxide liên quan đến năng lượng của Nhật Bản là 1,067 tỷ tấn vào năm 2021.

Hoa Nguyễn