Chuyển động thế giới 28/10/2022

Trong tuần qua, thế giới đã đón nhận một số tín hiệu kinh tế tích cực từ những nền kinh tế hàng đầu, đặc biệt là Mỹ mới công bố mức tăng trưởng kinh tế 2,6% trong quý III, qua đó chấm dứt đà suy giảm liên tiếp trong 2 quý đầu năm nay.

Cụ thể, xuất khẩu mạnh hơn và chi tiêu tiêu dùng bền vững cộng với thị trường lao động phát triển tốt đã giúp khôi phục tăng trưởng Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của nền kinh tế lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, triển vọng của nền kinh tế Mỹ vẫn chưa hết u ám. Ngân hàng Dự trữ liên bang (FED) đã tăng mạnh lãi suất tới 5 lần trong năm nay để kiềm chế lạm phát và dự định sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới. Số liệu tích cực trên được đưa ra trong bối cảnh người Mỹ đang lo ngại về lạm phát và nguy cơ suy thoái trong bối cảnh cuộc bầu cử quốc hội giữa nhiệm kỳ sắp diễn ra. Sự kiện này sẽ quyết định liệu đảng Dân chủ của Tổng thống Joe Biden có thể tiếp tục kiểm soát Quốc hội hay không. Lạm phát hiện là vấn đề mà các ứng cử viên đảng Cộng hòa thường dùng để tấn công đảng Dân chủ về khả năng lãnh đạo nền kinh tế.

Chiều 28/10, chính phủ Nhật Bản đã thông qua gói kích thích kinh tế mới có tổng trị giá lên tới 71.600 tỷ yen (hơn 490 tỷ USD) nhằm giảm bớt tác động của tình trạng giá cả hàng hóa leo thang tới hộ gia đình và doanh nghiệp. Cụ thể, trong gói kích thích kinh tế mới, tổng chi tiêu công, gồm đầu tư công và cho vay cũng như các khoản chi của chính quyền địa phương, chiếm tới một nửa. Phần còn lại là các khoản chi của khu vực tư nhân. Theo đó, mỗi tháng, bình quân một hộ gia đình Nhật Bản sẽ được hỗ trợ khoảng 2.800 yen tiền điện và khoảng 900 yen tiền khí đốt. Ngoài ra, chính phủ sẽ gia hạn chương trình trợ cấp cho doanh nghiệp xăng dầu, khuyến khích tăng lương cho người lao động, trợ cấp phụ nữ mang thai; hỗ trợ tài chính cho lĩnh vực sản xuất ngũ cốc, phân bón và thức ăn gia súc để bù đắp nguồn cung thiếu hụt. Nhật Bản ước tính gói kích thích kinh tế mới có thể giúp tăng GDP thực tế của nước này thêm 4,6%. Để tài trợ cho kế hoạch này, Chính phủ Nhật Bản dự kiến đệ trình dự thảo ngân sách bổ sung để Quốc hội phê duyệt.

Trong nỗ lực đối phó với biến đổi khí hậu và khủng hoảng năng lượng, Liên minh châu Âu (EU) đã đạt được thỏa thuận về luật cấm bán ô tô chạy xăng và dầu diesel từ năm 2035 nhằm mục đích đẩy nhanh tiến độ chuyển sang sử dụng xe điện và khắc phục tình trạng biến đổi khí hậu. Những nhà đàm phán đến từ các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU), Nghị viện châu Âu (EP) và Ủy ban châu Âu (EC) nhất trí rằng các nhà sản xuất xe hơi phải đạt được mục tiêu cắt giảm phát thải khí CO2 ở mức 100% vào năm 2035, khiến họ không thể bán ra những chiếc xe hơi mới chạy bằng nhiên liệu hóa thạch ở 27 quốc gia trong khối. Thỏa thuận cũng bao gồm mục tiêu cắt giảm 55% lượng phát thải khí CO2 đối với những chiếc xe mới được bán ra kể từ năm 2030, so với các mức được xác định trong năm 2021 và cao hơn rất nhiều mục tiêu hiện nay là 37,5 %. Luật mới, được EC lần đầu tiên đề xuất hồi năm 2021, là trụ cột chính trong gói các biện pháp rộng rãi hơn của EU nhằm hiện thực hóa những mục tiêu chống biến đổi khí hậu của khối.

Trước khó khăn về lạm phát, người dân Anh buộc phải "thắt lưng buộc bụng" dịp Giáng sinh. Kết quả khảo sát mới đây cho thấy, hơn 2/3 người Anh trưởng thành có kế hoạch cắt giảm chi tiêu dịp lễ hội cuối năm, bao gồm cả Giáng sinh – ngày lễ quan trọng nhất trong năm của phương Tây. Có 49% người được hỏi cân nhắc cắt giảm chi tiêu cho quà tặng, 46% cắt giảm chi tiêu  ăn tại nhà hàng và 35% giảm chi tiêu cho các hoạt động giao lưu cũng như ăn uống tại nhà. Trong số những người dự tính cắt giảm chi tiêu mùa Giáng sinh năm nay, 45% dự định mua thực phẩm tại các siêu thị có giả cả hợp lý, vừa với túi tiền của mình. Với lạm phát đang ở mức 10%, niềm tin của người tiêu dùng Anh giảm xuống gần mức bi quan nhất và các hộ gia đình đang hạn chế chi tiêu là điều rất dễ hiểu.

Còn tại châu Á, không thể bỏ qua thông tin Triều Tiên phóng 2 tên lửa đạn đạo tầm ngắn ngày 28/10. Phía Hàn Quốc phát hiện tên lửa được phóng từ khu vực Tongchon thuộc tỉnh Kangwon của Triều Tiên trong thời gian từ 11 giờ 59 phút đến 12 giờ 18 phút ngày 28 tháng 10 (theo giờ địa phương). Đây là vụ phóng mới nhất trong loạt thử nghiệm vũ khí mà Triều Tiên tiến hành thời gian gần đây, trong bối cảnh Hàn Quốc và Mỹ tiến hành tập trận hải quân Hoguk 22 và vừa thông báo kế hoạch tiến hành cuộc tập trận không quân chung thường niên Vigilant Storm vào tuần tới. Gần đây, Mỹ và các đồng minh cho rằng Bình Nhưỡng có thể sắp tiến hành vụ thử hạt nhân đầu tiên kể từ năm 2017. Theo nguồn tin tình báo, Triều Tiên được cho là đã hoàn tất việc chuẩn bị kỹ thuật cần thiết cho một vụ thử hạt nhân trong lòng đất tại bãi thử hạt nhân Punggye-ri, nơi đã chính thức được đóng cửa từ năm 2018. Hiện phía Triều Tiên chưa bình luận hay xác nhận về thông tin này.

Hoa Nguyễn