Chuyển động thế giới 30/10/2023

“Israel vượt mọi 'giới hạn đỏ' ở Gaza?” thực sự là câu hỏi mà rất nhiều người đặt ra bởi căng thẳng tại Trung Đông đang trở nên cao trào hơn cả, sau hai cuộc đột kích hạn chế trên bộ ở Dải Gaza. Thế giới đang  quan ngại về một cuộc khủng hoảng nhân đạo trên diện rộng.

Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã chính thức phát động cuộc tấn công mở rộng vào Gaza từ ngày 27-10 bất chấp các nỗ lực ngoại giao tổng lực của khu vực và quốc tế. Giới quan sát lo ngại rằng phía Israel đang hành xử "vượt quá giới hạn tự vệ" và sẽ không dừng lại ở hai mục tiêu trên. Sáng 30-10, giờ địa phương, các cuộc không kích và pháo binh vẫn dồn dập ở phía bắc Dải Gaza. Người dân Palestine liên tục nhận được thông báo di chuyển về phía nam để tìm nơi trú ẩn.

Quân đội Tel Aviv tuyên bố đã tấn công hơn "450 mục tiêu khủng bố, bao gồm các trung tâm chỉ huy tác chiến, trạm quan sát và trạm phóng tên lửa chống tăng". Israel tuyên bố đã chuyển sang "giai đoạn hai" của cuộc chiến tiêu diệt Hamas, và nhấn mạnh là "lâu dài và khó khăn". Cùng lúc với việc đẩy mạnh tấn công vào Gaza, Israel cũng tiếp tục không kích vào Lebanon và Syria, khiến Mỹ lo ngại chiến sự sẽ lan khắp Trung Đông.

Ngày 29/10, khoảng 30 xe chở theo hàng cứu trợ đã vào Dải Gaza, đánh dấu đoàn xe cứu trợ quy mô lớn nhất vào dải đất hơn 2,3 triệu dân này kể từ khi xung đột Hamas- Israel bùng phát. Văn phòng điều phối các vấn đề nhân đạo của Liên hợp quốc cho biết, 33 xe chở nước, thực phẩm và thuốc thang đã tiến vào Gaza qua cửa khẩu Rafah, ở biên giới Ai Cập.

Đến nay đã có 117 xe cứu trợ nhân đạo vào được Dải Gaza, trong đó khoảng 70 xe chở thiết bị y tế và 60 xe chở thực phẩm và thức ăn dinh dưỡng, chỉ có 13 xe chở nước và thiết bị vệ sinh. Trước khi bị Israel phong tỏa hoàn toàn, mỗi ngày Dải Gaza đón nhận 500 xe hàng hóa cứu trợ.

Trong khi đó, Cơ quan vận tải hàng không liên bang Nga vừa thông báo tạm thời đóng cửa sân bay Makhachkala tại Cộng hòa Dagestan đến ngày 6/11. Quyết định được đưa ra sau khi hàng trăm người biểu tình xâm nhập khu vực đường băng sân bay để phản đối việc Israel mở rộng chiến dịch quân sự tại Dải Gaza.

Các hãng hàng không cho biết, một số chuyến bay đến Makhachkala đã phải chuyển hướng, trong khi một số chuyến bay khác bị hoãn.  Trước đó cùng ngày, hàng trăm người đã xông vào bên trong sân bay và khu vực đường băng để phản đối xung đột Hamas-Israel, sau khi chuyến bay theo lịch trình từ Tel Aviv hạ cánh tại sân bay Makhachkala.

Chính quyền Dagestan cho biết tình hình mất trật tự tại sân bay Makhachkala đã được kiểm soát. Theo giới chức y tế địa phương, hơn 20 người, gồm cả cảnh sát và dân thường, đã bị thương, trong đó 2 người đang trong tình trạng nguy kịch.

Liên quan đến vụ va chạm giữa hai tàu chở khách xảy ra tại bang Andhra Pradesh, miền Nam Ấn Độ ngày 29/10, giới chức nước này cho biết, đến nay số người thiệt mạng trong vụ tai nạn này đã tăng lên 13 người.

Theo giới chức Ấn Độ, vụ tai nạn xảy ra khi tàu chở khách chạy tuyến Visakhapatnam-Rayagada đang buộc phải dừng lại do đứt cáp trên cao đã bị đoàn tàu chạy tuyến Visakhapatnam-Palasa Express đâm vào từ phía sau, và gây nên thảm kịch. Nhà chức trách cho biết có khoảng 90 người ở trong các toa tàu xảy ra va chạm. Điều tra ban đầu cho thấy nguyên nhân vụ va chạm có thể do sai sót từ những người điều khiển.

Vụ tai nạn trên xảy ra chỉ chưa đầy 5 tháng sau thảm kịch đường sắt tồi tệ nhất trong 2 thập kỷ qua, khi 3 đoàn tàu đâm nhau ở bang Odisha khiến gần 300 người thiệt mạng.

Hôm qua, các bộ trưởng thương mại G7 đã kêu gọi “dỡ bỏ ngay lập tức” những hạn chế nhập khẩu đối với thực phẩm Nhật Bản. Trong Tuyên bố chung Hội nghị Bộ trưởng Thương mại G7 diễn ra trong hai ngày 28 và 29/10 tại Osaka, Nhật Bản, G7 đã bày tỏ quan ngại về các hành động ép buộc kinh tế, đồng thời cam kết xây dựng quan hệ kinh tế-thương mại tự do, bình đẳng và cùng có lợi.

Tuyên bố cũng cho biết, G7 nhất trí đẩy mạnh hợp tác xây dựng chuỗi cung ứng linh hoạt và bền vững đối với những hàng hóa quan trọng như khoáng sản, chất bán dẫn và pin, đồng thời hợp tác với các đối tác đáng tin cậy bên ngoài để đạt được mục tiêu này.

Đây là hội nghị thứ hai của các bộ trưởng Thương mại G7 trong năm nay sau cuộc họp trực tuyến hồi tháng 4. Cuộc họp diễn ra trong bối cảnh các nước phát triển lo ngại nguy cơ gián đoạn nguồn cung chip bán dẫn cũng như những khoáng sản thiết yếu như li-ti, vốn rất quan trọng để sản xuất xe điện và thúc đẩy năng lượng xanh.

Hoa Nguyễn