Chuyển động thế giới ngày 2/9

Trong tuần qua, thị trường tài chính toàn cầu tiếp tục chịu nhiều ảnh hưởng trước các thông tin địa chính trị cũng như kinh tế xã hội. Đáng chú ý, ngày 1/9, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cho biết nước này sẽ không sa vào các hành động khiêu khích của các nước khác và sẽ thúc đẩy một chương trình nghị sự có lợi hơn cho khu vực Châu Á – Thái Bình Dương. Theo ông Lavrov, Nga mong muốn thúc đẩy chương trình nghị sự phi đối đầu ở khu vực này. Ngoại trưởng Nga lưu ý rằng Moskva sẽ không phát triển quan hệ với một quốc gia để đối đầu hoặc chống lại bất kỳ quốc gia nào khác.

Phát biểu khai giảng năm học mới tại Học viện Quan hệ Quốc tế Quốc gia Moskva (MGIMO), ông Lavrov khẳng định Nga thấy rõ những mối đe dọa và sẽ không để bị khiêu khích, đồng thời sẽ thúc đẩy một chương trình nghị sự “hấp dẫn” hơn nhiều đối với các nước trong khu vực so với cuộc đối đầu mà phương Tây đang áp đặt. Trong những năm gần đây, khu vực châu Á-Thái Bình Dương đã chứng kiến sự hình thành 1 số liên minh mới, trong đó có Đối thoại An ninh Bộ tứ (QUAD) và Hiệp ước Đối tác an ninh tăng cường ba bên Australia-Anh-Mỹ (được gọi tắt là AUKUS).

Trong khi đó, tại Đức, các doanh nghiệp lao đao khi nghiệp đoàn phi công Đức thông báo tiến hành đình công vào ngày 2/9, hãng hàng không Lufthansa cho biết dự kiến sẽ huỷ khoảng 800 chuyến bay tại các sân bay có mật độ cao, ảnh hưởng đến việc đi lại của hơn 130.000 hành khách. Cụ thể, hãng này sẽ hủy bỏ gần như toàn bộ chương trình bay trong ngày hôm nay tại các sân bay ở Muenchen và Frankfurt am Main sau khi nghiệp đoàn phi công Đức kêu gọi các phi công Lufthansa tiến hành đình công đòi tăng lương. Với cuộc đình công này, tất cả các chuyến bay chở khách và chở hàng của Lufthansa cũng như của công ty vận tải Lufthansa Cargo từ Đức sẽ bị đình chỉ.

Nguyên nhân đầu tiên được cho là bất đồng giữa hai bên chủ yếu là yêu cầu trả mức lương cao hơn cho hơn 5.000 phi công của công ty Lufthansa cũng như công ty vận tải Lufthansa Cargo. Phía nghiệp đoàn yêu cầu tăng lương thêm 5,5% ngoài cấu trúc lương mới cho năm nay, đồng thời yêu cầu bù lạm phát tự động từ năm 2023.

Ngược lại với những xáo trộn tại Đức thì ở Tây Ban Nha, người dân đã đón nhận tin vui trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng. Tây Ban Nha tuyên bố nước này sẽ tạm thời giảm thuế doanh thu khí đốt để hỗ trợ người tiêu dùng trang trải hóa đơn năng lượng tăng cao, trong bối cảnh cuộc xung đột tại Ukraine khiến giá năng lượng châu Âu tăng mạnh. Cụ thể, chính phủ sẽ giảm thuế giá trị gia tăng (VAT) đối với khí đốt từ 21% xuống còn 5%, áp dụng từ tháng 10 đến cuối tháng 12 năm nay. Giới phân tích nhận định, việc giảm hóa đơn sưởi ấm khi sắp tới mùa Thu và mùa Đông là hợp lý, đồng thời cho biết chính phủ Tây Ban Nha có thể gia hạn áp dụng biện pháp này trong năm tới chừng nào tình hình rất khó khăn vẫn kéo dài.

Lạm phát tại Tây Ban Nha trong tháng 8 vừa qua ở mức 10,4%, đánh dấu lần đầu tiên lạm phát giảm trong 4 tháng qua, tuy nhiên vẫn là mức cao do giá điện và nhiên liệu tăng. Thống kê cho thấy lạm phát tại Tây Ban Nha đã duy trì mức 2 con số kể từ tháng 6 vừa qua, mức chưa từng thấy kể từ giữa những năm 1980.

Khủng hoảng năng lượng giữa bối cảnh biến đổi khí hậu chưa có hồi kết khiến cho người dân ở nhiều khu vực trên thế giới phải chịu một lúc nhiều áp lực. Theo kết quả thăm dò mới nhất của Trung tâm nghiên cứu Pew có trụ sở tại Mỹ, biến đổi khí hậu tiếp tục là mối quan tâm đặc biệt ở các quốc gia phát triển. Cụ thể là có tới 75% số người được hỏi tại 19 nền kinh tế tiên tiến có cùng quan điểm về vấn đề này.

Tại châu Âu, nhiều người cho rằng mối đe dọa từ biến đổi khí hậu đối với đất nước họ hiện lớn hơn bất cứ thời điểm nào trong một thập kỷ trở lại đây. Những đợt nắng nóng khắc nghiệt và cháy rừng gần đây trên khắp châu Âu đã tác động mạnh đến sinh hoạt của người dân ở châu lục này.

Tại Mỹ, mối lo ngại về biến đổi khí hậu ít cấp thiết hơn nhưng thường do gắn với chia rẽ chính trị. Tại nước láng giềng Canada, 65% số người được hỏi bày tỏ quan ngại về biến đổi khí hậu. Cũng giống như ở Mỹ, phe cánh tả ở Canada qua lo ngại về biến đổi khí hậu nhiều hơn phe cánh hữu.

Cũng theo cuộc thăm dò, ngoài mối lo về biến đổi khí hậu, 18 trong số 19 quốc gia được khảo sát coi những thông tin sai lệch phát tán trên mạng và các cuộc tấn công mạng từ nước ngoài là mối đe dọa lớn. Thậm chí một số nước coi đây là mối đe dọa hàng đầu.

Hoa Nguyễn