Chuyển động thế giới tuần 28/5/2022

Ngày 27/5, tổ chức xếp hạng tín dụng S&P Global Ratings đã hạ xếp hạng nợ công của Ukraine dựa trên đánh giá tác động của cuộc xung đột ở nước này và dự báo xung đột sẽ không sớm chấm dứt.

S&P tiếp tục hạ xếp hạng nợ công của Ukraine

Theo đó, S&P hạ mức đánh giá khả năng trả nợ nước ngoài trong ngắn hạn và dài hạn của Ukraine từ "B-/B" xuống "CCC+/C", với triển vọng "tiêu cực", với dự báo giai đoạn bất ổn kinh tế vĩ mô ở nước này có thể kéo dài. Đây là lần thứ hai S&P hạ xếp hạng nợ công của Ukraine kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine vào cuối tháng 2 vừa qua.

S&P nhận định xung đột đã gây thiệt hại lớn về kinh tế-xã hội và khả năng thu thuế của Ukraine. Hiện khả năng thanh toán nợ nước ngoài bằng ngoại tệ của Ukraine phụ thuộc vào các khoản viện trợ. Theo S&P, ngay cả khi Ukraine nhận được sự hỗ trợ lớn của các nước phương Tây và các thể chế cho vay quốc tế, triển vọng thanh toán nợ của nước này trong năm nay vẫn "rất không chắc chắn". Tổ chức này đồng thời dự báo kinh tế Ukraine sẽ suy giảm 40% trong năm nay. Tuần trước, tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế Moody's cũng đã hạ một bậc xếp hạng nợ công của Ukraine với lý do tương tự.

Nga dự tính thu thêm hơn 14 tỷ USD từ dầu mỏ và khí đốt trong năm nay

Ngày 27/5, Bộ trưởng Tài chính Nga Anton Siluanov ngày 27/5 cho biết thu nhập từ dầu mỏ và khí đốt của nước này dự tính tăng thêm 1.000 tỷ ruble (khoảng 14,4 tỷ USD) trong năm nay. Theo Bộ trưởng Siluanov, Chính phủ Nga đã lên kế hoạch chi tiêu khoản thu này ngay trong năm nay. Theo đó, sẽ chi vào "các khoản thanh toán bổ sung" dành cho người nghỉ hưu và các gia đình có trẻ em và để tiến hành một "chiến dịch đặc biệt" ở Ukraine.

Các nước phương Tây đã đưa ra một loạt biện pháp trừng phạt chưa từng có tiền lệ đối với Nga sau khi Moskva tiến hành chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine từ ngày 24/2. Tuy nhiên, đến nay, các biện pháp chưa ảnh hưởng đến các nguồn cung cấp dầu mỏ và khí đốt của Nga. Tổng thống Nga Vladimir Putin mới đây cho rằng những hành động không nhất quán của châu Âu dẫn tới tăng thu nhập của Nga từ dầu mỏ và khí đốt.

Nhiều nước thành viên của Liên minh châu Âu (EU) phụ thuộc vào năng lượng Nga. Tuy nhiên, hiện khối này đang thảo luận các biện pháp nhằm cấm nhập khẩu năng lượng từ Nga. Mỹ đã ban hành lệnh cấm nhập khẩu năng lượng Nga, dẫn tới giá các mặt hàng nhiên liệu tăng cao.

Mỹ gia hạn miễn thuế các sản phẩm y tế của Trung Quốc

Ngày 27/5, Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) thông báo nước này gia hạn thêm 6 tháng miễn thuế phạt đối với một số sản phẩm y tế nhập khẩu từ Trung Quốc. USTR nêu rõ miễn trừ thuế nhập khẩu "được áp dụng đối với 81 sản phẩm y tế cần thiết để ứng phó với đại dịch COVID-19". Trong số các sản phẩm này có bình đựng nước sát khuẩn tay, hộp nhựa đựng khăn khử trùng, máy đo nồng độ oxy kẹp đầu ngón tay, màn hình máy đo huyết áp, máy chụp cộng hưởng từ MRI và giường nằm chụp X-quang.       

Lệnh miễn trừ thuế hiện tại của Mỹ đối với các mặt hàng nhập khẩu của Trung Quốc dự kiến hết hiệu lực vào ngày 31/5 tới. Trước đó, biện pháp này đã được gia hạn một lần vào tháng 11/2021 kể từ khi được công bố lần đầu tiên vào tháng 12/2020.Với tỷ lệ lạm phát ở Mỹ hiện đang ở mức cao nhất trong hơn 40 năm, chính quyền Tổng thống đương nhiệm Joe Biden đang đứng trước sức ép phải chấm dứt các biện pháp thuế quan theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại Mỹ 1974, nhiều biện pháp trong đó dự kiến hết hiệu lực vào tháng 7 tới. USTR cho biết họ đang lấy ý kiến công chúng về việc có gia hạn các biện pháp thuế quan này hay không.

Vương Linh

G7 kêu gọi OPEC hành động có trách nhiệm với thị trường
Tuyên bố của G7 kêu gọi các nước sản xuất dầu mỏ và khí đốt hành động một cách có trách nhiệm để ứng phó với tình trạng căng thẳng ở các thị trường quốc tế, nhấn mạnh rằng OPEC đóng vai trò trung tâm trong tiến trình này. Các nước G7 sẽ phối hợp cùng OPEC và các đối tác để đảm bảo nguồn cung năng lượng toàn cầu ổn định và bền vững. G7 cũng nhấn mạnh sẽ không để cuộc khủng hoảng năng lượng làm chệch hướng nỗ lực chống biến đổi khí hậu.
Trong tuyên bố kết thúc hội nghị, G7 lần đầu tiên cam kết loại bỏ dần nguồn năng lượng từ than đá, dù không đưa ra thời điểm thực hiện cụ thể. Theo các nguồn thạo tin, Nhật Bản và Mỹ phản đối thời điểm nêu trong dự thảo ban đầu là năm 2030. Tuy nhiên, các quốc gia thành viên G7 đều cam kết loại bỏ carbon trong sản xuất điện tới năm 2035, chấm dứt tài trợ cho các dự án vào cuối năm 2022, trừ một số trường hợp ngoại lệ; tới năm 2030 sẽ không còn carbon trong lĩnh vực giao thông vận tải, cũng như tăng đáng kể mức độ sử dụng xe ô tô không phát thải. Ngoài ra, G7 cũng cam kết ngừng trợ cấp cho nhiên liệu hóa thạch vào năm 2025, cũng như chấm dứt tài trợ cho các dự án khí đốt, dầu mỏ và than đá trong năm nay. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, G7 muốn OPEC bơm thêm dầu ra thị trường.
Trước đó, Bộ trưởng Năng lượng Saudi Arabia Abdulaziz bin Salman hôm 23/5 nhấn mạnh OPEC+ sẵn sàng tăng sản lượng nếu các thị trường có nhu cầu, song cũng nhấn mạnh OPEC+ cần độc lập với vấn đề chính trị.

Bỉ giải trình tự gen của virus gây bệnh đậu mùa khỉ
Các nhóm nghiên cứu từ Đại học công giáo Louvain (KU Leuven) của nước này đã bắt đầu tiến trình giải trình tự gen của virus gây bệnh đậu mùa khỉ. Theo kết quả phân tích và nghiên cứu, nhà vi sinh vật học Emmanuel André cho biết virus gây bệnh đậu mùa khỉ có DNA phức tạp hơn nhiều so với virus RNA. Trong khi đó, hiện có rất ít dữ liệu chất lượng tốt về các chủng gốc để có thể so sánh và xác định xem liệu virus gây bệnh đậu mùa khỉ đã có biến thể ở châu Âu hay chưa. Cho đến nay, hầu hết các bộ gen của virus gây bệnh đậu mùa khỉ được phân tích đều có cùng gốc với chủng virus xuất hiện ở Tây Phi và ít độc lực hơn so với 2 chủng ban đầu ở Trung Phi. Nhóm nghiên cứu nghi ngờ khả năng các trường hợp mắc  bệnh mới được ghi nhận gần đây ở châu Âu đều đến từ cùng một chủng virus, dù chưa thể xác định chắc chắn.
Theo Giáo sư sinh học và miễn dịch học Eric Muraille thuộc Đại học Tự do Brussels (ULB), không nên chủ quan khi đánh giá về mức độ lây lan của bệnh đậu mùa khỉ ở châu Âu, dù hiện nay tốc độ lây lan mới chỉ ở mức thấp. Bởi, theo vị giáo sư này, nếu không được vô hiệu hóa kịp thời, bệnh có thể lây truyền từ người sang một số loài “thú cưng” trong gia đình và tạo thành các ổ chứa virus rất khó loại bỏ.

Theo số liệu của Cơ quan phòng ngừa và kiểm soát dịch bệnh châu Âu (ECDC), tính đến thời điểm này đã có 118 ca mắc bệnh đậu mùa khỉ được ghi nhận ở 12 nước châu Âu, không kể Anh. Giới chức y tế Bỉ và quốc tế đánh giá virus này không lây lan nhanh như virus corona, thậm chí còn chậm hơn bệnh đậu mùa thông thường. Bệnh lây qua tiếp xúc gần qua các tổn thương trên da, nhưng người bệnh thường sẽ tự khỏi.