Trong bối cảnh, giá vận tải giữa châu Âu và Trung Quốc tiếp tục tăng cao do tác động từ cuộc khủng hoảng Biển Đỏ đang ảnh hưởng tới tăng trưởng xuất khẩu của Trung Quốc và thúc đẩy doanh nghiệp nước này chuẩn bị kế hoạch dự phòng để củng cố chuỗi cung ứng trước thềm Tết Nguyên Đán.

Theo Container xChange - nền tảng trực tuyến về vận hành và logistic về vận tải container ở Đức, chi phí vận chuyển trung bình đối với 1 container 40 feet trong tuần thứ hai của tháng 1 là khoảng 5.400 USD, tăng so với 1.500 USD một tuần trước đó.
Số liệu của công ty bảo hiểm quốc tế Allianz Trade cho thấy trong thời gian 10 ngày, tính đến ngày 7/1, số lượng tàu đi qua kênh đào Suez nối Địa Trung Hải với Biển Đỏ, đã giảm 30% đối với tàu chở hàng hóa và 19% đối với tàu chở dầu. Biển Đỏ là một trong những tuyến đường vận chuyển nhộn nhịp nhất toàn cầu, chiếm 1/3 lưu lượng container trên toàn thế giới và 40% thương mại giữa châu Á và châu Âu, đồng thời kết nối các dự án đầu tư lớn của Trung Quốc ở Ai Cập và Trung Đông. Sau khi chiến tranh Israel - Gaza nổ ra vào tháng 10/2023, phiến quân Houthi đã tiến hành các cuộc tấn công vào tuyến đường vận chuyển quan trọng quanh Yemen, buộc một số công ty vận tải phải ngừng quá cảnh qua Kênh đào Suez.
Giới phân tích cho rằng, đây không chỉ là trách nhiệm của một quốc gia trong việc duy trì các tuyến đường vận chuyển quốc tế suôn sẻ và an toàn.
Trung Quốc đã kêu gọi nỗ lực chung nhằm khôi phục và đảm bảo an ninh cho các tuyến đường vận chuyển ở Biển Đỏ nhằm tránh gây gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu và trật tự thương mại quốc tế. Phát biểu tại cuộc họp báo ngày 18/1, người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc He Yadong nêu rõ: “Chúng tôi sẽ tăng cường phối hợp với các bộ phận liên quan, theo dõi chặt chẽ các diễn biến để ủng hộ và hỗ trợ cho các doanh nghiệp”.
Với chuyên gia kinh tế Ulf Bergman tại nền tảng dữ liệu Shipfix có trụ sở tại London, với sự gia tăng đáng kể nhu cầu vận chuyển container ở Trung Quốc trước thềm Tết Nguyên đán vào tháng 2, việc tăng cường sử dụng đường sắt và đường hàng không “rõ ràng là một lựa chọn” đối với hàng hóa có giá trị cao.
Theo dữ liệu đến năm 2022 của Allianz Trade, gần 75% khối lượng thương mại, ngoại trừ Liên minh châu Âu (EU), được vận chuyển bằng đường biển, trong khi đường sắt chỉ chiếm 3,4% và đường hàng không 0,4%.
Bà Francoise Huang, chuyên gia kinh tế cấp cao về châu Á - Thái Bình Dương của Allianz Trade, đánh giá các lựa chọn khác “không đủ” để bù đắp cho khối lượng hàng hóa vận chuyển bằng đường biển. Hoạt động vận tải hàng hóa bằng đường sắt trong thời kỳ đại dịch COVID-19 cho thấy Tuyến đường sắt Trung Quốc - châu Âu có thể được coi là một lựa chọn khả thi cho chuỗi cung ứng, nhưng cuộc chiến ở Ukraine đã khiến các tuyến đường sắt đi qua Nga gặp rủi ro.
Các nhà phân tích cho rằng, từ đại dịch COVID-19 đến chiến tranh Ukraine và các cuộc tấn công gần đây ở Biển Đỏ, chuỗi cung ứng và thương mại toàn cầu đã trải qua một số “cú sốc”. Hiện nay, các doanh nghiệp đang nhận thức rõ hơn về việc phát triển các kế hoạch giảm thiểu tác động từ cuộc khủng hoảng này.

Catherine Chien, Giám đốc tiếp thị kỹ thuật số của Công ty Dimerco Express Group có trụ sở tại Đài Bắc, cho biết “khách hàng của chúng tôi đang tích cực theo đuổi các giải pháp dự phòng như sử dụng tuyến đường biển/đường không qua Dubai đến châu Âu, vận chuyển đường sắt đến châu Âu và dịch vụ vận chuyển hàng không trực tiếp đến châu Âu. Đáng chú ý, khách hàng đang thể hiện sự linh hoạt bằng cách chấp nhận thời gian vận chuyển dài hơn qua Mũi Hảo Vọng”.
Theo Tập đoàn Dimerco Express Group, việc chuyển hướng vận chuyển quanh Mũi Hảo Vọng ở cực Nam châu Phi sẽ khiến cho các chuyến quá cảnh giữa châu Á và châu Âu cũng như đối với tuyến đường đi về phía Tây nối châu Á và bờ Đông nước Mỹ tăng thêm khoảng 10 - 14 ngày. Việc chuyển hướng trên cũng kéo dài thêm khoảng 15 - 19 ngày đối với tuyến đường phía Tây giữa châu Á và Địa Trung Hải.
Nick Marro, nhà phân tích hàng đầu về thương mại toàn cầu của The Economist Intelligence Unit đánh giá khó có khả năng chi phí vận tải trở lại mức cao nhất ghi nhận vào những năm 2021 - 2022, khi chuỗi cung ứng ở mức tồi tệ nhất. Nếu cuộc khủng hoảng tiếp tục leo thang, có thể dẫn đến sự gián đoạn lớn hơn đối với nguồn cung.
Hoa Nguyễn