Nâng giới hạn tàu qua lại kênh đào Panama

Ngày 16/4, cơ quan quản lý thông báo sẽ tăng số lượng tàu được phép đi qua kênh đào Panama mỗi ngày do mực nước tại tuyến đường này có dấu hiệu cải thiện.

Kênh đào nối Đại Tây Dương với Thái Bình Dương là kênh vận chuyển hàng hóa quan trọng. Trước đó, cơ quan quản lý đã buộc phải hạn chế lưu lượng tàu thuyền đi qua tuyến này vì mực nước thấp do tác động của biến đổi khí hậu và hiện tượng thời tiết El Nino xảy ra năm 2023.          

Trong thông báo mới, Cơ quan quản lý kênh đào Panama cho biết đã thông báo tới các khách hàng về việc nâng dần số lượng tàu thuyền được phép qua lại mỗi ngày lên 32 tàu, từ mức giới hạn 27 tàu được áp dụng cách đây 1 tháng. Năm 2022, trung bình số lượng tàu qua lại kênh đào là 39 tàu/ngày.

Theo đại diện Cơ quan quản lý kênh đào Panama, Ricaurte Vasquez, công tác quản lý và điều tiết nước được thực hiện hiệu quả trong khi mùa mưa cũng đang đến nên mực nước kênh dự kiến sẽ tăng và góp phần cải thiện lưu lượng tàu qua kênh đào.

Kênh đào Panama đảm nhận lưu thông khoảng 6% thương mại toàn cầu, với các khách hàng chính là Mỹ, Trung Quốc và Nhật Bản. Mực nước tại đây được điều chỉnh dựa theo lưu lượng nước trong 2 hồ chứa nhân tạo gần đó thông qua hệ thống khóa giúp nâng tàu hoặc hạ tàu đi qua kênh đào. Ước tính, mỗi một tàu đi qua kênh đào sẽ kéo theo 200 triệu lít nước ngọt được đưa ra biển.

Trước đó, ngày 10/4, Panama đã công bố kế hoạch xây dựng “kênh khô” để vận chuyển hàng hóa giữa Thái Bình Dương và Đại Tây Dương do mực nước ở kênh đào Panama ngày càng giảm gây ảnh hưởng đến hoạt động đường thủy tại đây.

Theo giới chức Panama, dự án Kênh khô đa phương thức sẽ sử dụng các cơ sở hạ tầng hiện có như các tuyến đường bộ, đường sắt, các cảng, sân bay và khu vực miễn thuế. Do đó, dự án không cần bất kỳ khoản đầu tư nào. Tổng thống Panama Laurentino Cortizo cũng đã công bố sắc lệnh đơn giản hóa thủ tục vận chuyển hàng hóa bằng đường bộ qua eo đất này. Giám đốc Viện kế hoạch phát triển nhà nước Panama Guillermo Salazar cho rằng dự án nhằm mục đích bổ sung cho kênh đào Panama và giải quyết các vấn đề mà người sử dụng kênh phải đối mặt.

Tuyến đường thủy liên đại dương này là nơi trung chuyển của khoảng 6% thương mại hàng hải toàn cầu, nhưng hạn hán do biến đổi khí hậu và hiện tượng El Nino đã buộc chính quyền địa phương phải hạn chế số lượng tàu đi qua. Hiện mỗi ngày có 27 tàu đi qua kênh đào Panama, giảm so với 39 tàu trước đây. Điều này đã gây ra tình trạng ùn tắc giao thông với một số ngày ghi nhận hơn 100 tàu xếp hàng chờ để được đi vào tuyến đường thủy dài khoảng 80 km. Để tránh bị chậm trễ, một số tàu đã trả thêm đến 4 triệu USD ngoài phí thông thường để được đi qua kênh đào.

Trong nỗ lực giảm sự phụ thuộc vào kênh đào Panama, một số nước trong khu vực cũng đang lên kế hoạch cho giải pháp thay thế. Hồi tháng 12/2023, Mexico đã công bố một tuyến đường sắt xuyên đại dương được coi là giải pháp thay thế cho kênh đào. Honduras hồi tháng 2 năm nay cũng đã nêu ra một dự án đầy tham vọng về tuyến đường sắt chở hàng giữa Thái Bình Dương và Đại Tây Dương dù nước này hiện thiếu nguồn tài chính để xây dựng.

Ngày 20/3, Cơ quan quản lý kênh đào Panama (ACP) nhận định rằng phải đến tháng 2/2025, giao thông qua lại kênh đào này có thể trở lại bình thường sau khi tình trạng thiếu nước nghiêm trọng buộc nhà chức trách Panama giảm lượng tàu lưu thông qua đây.

Người đứng đầu ACP Ricaurte Vasquez cho biết ông hy vọng mực nước ở khu vực kênh đào Panama bình thường trở lại vào trước tháng 2/2025. Theo ông, hiện tượng thời tiết La Nina, vốn khiến lượng mưa tại Trung Mỹ gia tăng, sẽ sớm thay thế hiện tượng El Nino vốn gây ra những tác động ngược lại. Ông Vasquez nêu rõ các dấu hiệu cho thấy một đợt La Nina vừa phải có thể bắt đầu vào khoảng tháng 4 tới và gia tăng cường độ vào tháng 7 và tháng 8 tới.  Tuy nhiên, lượng mưa tăng thêm sẽ không tạo ra những thay đổi ngay lập tức đối với lưu lượng giao thông vì ngành vận tải biển không thể thích ứng nhanh chóng như vậy.

Hoa Nguyễn