Nhìn lại tuần qua [Tuần 1 tháng 11]: Kinh tế toàn cầu bấp bênh khi xung đột leo thang

• Thượng viện Mỹ phê chuẩn 3 dự luật phân bổ ngân sách cho tài khóa 2024
• Lộ trình tăng lãi suất của Fed đang dần khép lại
• ECB để ngỏ cánh cửa tăng lãi suất
• BoJ có thể điều chỉnh toàn diện chính sách vào đầu năm 2024
• Kinh tế Italy tăng trưởng bằng 0 trong quý III/2023
• Kinh tế Canada tiếp tục chững lại trong quý thứ hai liên tiếp
• Hoạt động chế tạo tại châu Á chịu sức ép do chi phí tăng và xung đột
• Thụy Sỹ thảo luận quy định mới để ngăn chặn các đợt rút tiền hàng loạt
• Hội nghị thượng đỉnh toàn cầu đầu tiên về an toàn AI đạt thỏa thuận quan trọng 
• Nokia kiện Amazon, HP do vi phạm bằng sáng chế về công nghệ video

Trong lúc các nền kinh tế tăng trưởng vẫn còn khá thấp và không đồng đều, triển vọng kinh tế thế giới đang đối mặt với thách thức mới đến từ cuộc xung đột tại Trung Đông. Một cuộc xung đột kéo dài và lan rộng tại khu vực này tiềm ẩn rủi ro về một cú sốc năng lượng, thổi bùng lạm phát trở lại sau những nỗ lực thắt chặt chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương.

Chủ tịch Ngân hàng Thế giới (WB) Ajay Banga nhận định cuộc xung đột có thể là trở ngại lớn đối với kinh tế toàn cầu. Thế giới đang ở trong thời điểm "rất nguy hiểm" và cuộc xung đột tại Trung Đông có thể tạo thêm các thách thức mới.

Tất cả các kịch bản xung đột đều có thể đẩy giá dầu tăng kỷ lục, lạm phát cao hơn và tăng trưởng kinh tế toàn cầu giảm tốc. Trong trường hợp xấu nhất, giá dầu có thể tăng lên mức 150 USD/thùng. Lạm phát toàn cầu nhiều khả năng sẽ tăng lên 6,7% trong năm 2024, cao hơn nhiều so với dự báo hiện tại 5,8% của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).

WB nhận định giá dầu toàn cầu trung bình ở mức 90 USD/thùng trong quý IV/2023 và giảm xuống mức trung bình 81 USD/thùng năm nay, khi tăng trưởng chậm lại làm giảm nhu cầu. Tuy nhiên, căng thẳng ở Trung Đông leo thang có thể dẫn đến cú sốc giá dầu và các sản phẩm nông nghiệp, nếu xung đột lan ra toàn khu vực.

Tâm điểm thị trường: Các ngân hàng trung ương duy trì xu hướng lãi suất cao

Quyết định của Ngân hàng trung ương Anh (BoE) trong việc giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp ngày 2/11 cho thấy ba ngân hàng trung ương lớn của thế giới đang thực hiện việc duy trì lãi suất cao trong thời gian dài hơn và việc điều này kéo dài trong bao lâu sẽ tùy thuộc vào tình hình lạm phát, tăng trưởng kinh tế Mỹ và mức độ giảm tốc của kinh tế châu Âu và Anh đến đâu cũng như việc lợi suất trái phiếu có tiếp tục tăng hay không. 

Không một thống đốc ngân hàng trung ương nào tuyên bố chu kỳ tăng lãi suất đã kết thúc và cả Chủ tịch Fed, Jerome Powell và Thống đốc BoE Andrew Bailey trong các phát biểu mới đây cho thấy ưu tiên vẫn là đưa lạm phát về mức mục tiêu 2%, để ngỏ khả năng tăng lãi suất ngắn hạn nếu sức ép giá cả dai dẳng. Tuy nhiên, thị trường nhận định lãi suất tại Anh, Mỹ và Khu vực sử dụng đồng euro (Eurozone) đã hoặc gần đạt đỉnh.

Quyết định của các nhà hoạch định chính sách Anh cũng tương tự như Fed một ngày trước đó, khi việc tăng lãi suất được cho là đã cản trở hoạt động kinh tế tại các nền kinh tế phát triển lớn, khi làm chậm hơn nữa tốc độ tăng trưởng ở Eurozone và Anh và hạ nhiệt tăng trưởng của kinh tế Mỹ, sau khi đạt mức tăng 4,9% trong quý III/2023.

Cả Fed và Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) có cùng quan điểm, không đề cập tới việc hạ lãi suất khi tập trung kiểm soát lạm phát. ECB đã giữ nguyên lãi suất sau 10 lần tăng liên tiếp. Tuy nhiên, việc cân nhắc hạ lãi suất là quá sớm, dù số liệu cho thấy lạm phát tại Eurozone giảm nhanh và nền kinh tế bắt đầu giảm sút.

Một số tin tức thị trường tài chính quan trọng trong tuần

• Ngày 30/10: Nhà đầu tư thận trọng trước cuộc họp chính sách của ngân hàng trung ương 

Các nhà đầu tư mong chờ quyết định chính sách của Fed vào ngày 1/11. Mặc dù Fed được nhiều người kỳ vọng sẽ giữ nguyên lãi suất, nhưng trọng tâm sẽ là bình luận của Chủ tịch Jerome Powell về định hướng lãi suất trong thời gian tới. 

Nhà phân tích cấp cao Matt Simpson của công ty tài chính City Index cho biết với một loạt dữ liệu kinh tế tương đối tích cực, Fed có thể sẽ duy trì chính sách tiền tệ "cứng rắn", bất chấp lo ngại gia tăng về xung đột ở Trung Đông. Chi tiêu tiêu dùng của Mỹ đã tăng mạnh, trong khi lạm phát giảm trong tháng 9/2023.

BoE nhiều khả năng sẽ giữ lãi suất cho vay ở mức cao nhất trong 15 năm vào cuộc họp ngày 2/11 và báo hiệu rằng họ không có kế hoạch cắt giảm lãi suất sớm vì nước này vẫn đang trong cuộc chiến chống lại mức lạm phát cao nhất trong số các nền kinh tế giàu có trên thế giới.

• Ngày 31/10: Lạm phát tại Eurozone vẫn ở mức cao 

Nền kinh tế Eurozone trong quý III được dự báo ghi nhận mức tăng trưởng GDP theo quý là 0% và theo năm là 0,2%, thấp hơn các mức của quý II (lần lượt là 0,1% và 0,5%). Lạm phát vẫn ở mức cao và các đợt tăng lãi suất của ECB đang đè nặng lên nền kinh tế.

Tỷ lệ lạm phát tháng 10 được dự báo sẽ hạ nhiệt đáng kể. Các chuyên gia dự báo lạm phát toàn phần hàng năm sẽ giảm từ 4,3% xuống 3,1% trong khi lạm phát cốt lõi giảm từ 4,5% xuống 4,2%. Tuy nhiên, mức lạm phát này vẫn cao hơn nhiều so với mục tiêu 2% của ECB.

Các nền kinh tế lớn trong khu vực bao gồm Pháp và Italy cũng được dự báo ghi nhận sự giảm tốc về kinh tế, với tốc độ tăng trưởng GDP quý III chậm lại, trong khi tỷ lệ lạm phát tháng 10 dù hạ nhiệt nhưng vẫn cao hơn so với mức mục tiêu 2%.

• Ngày 1/11: Quyết định “án binh” của Fed 

Ngày 1/11, kết thúc cuộc họp chính sách kéo dài 2 ngày, Fed đã quyết định duy trì lãi suất ổn định ở mức cao nhất trong 22 năm nhưng để ngỏ khả năng tăng lãi suất trong thời gian tới nhằm kiềm chế lạm phát. Fed ghi nhận dấu hiệu tăng trưởng đáng ngạc nhiên của nền kinh tế Mỹ trong quý III nhưng cũng nhận thấy các điều kiện thắt chặt tài chính mà các doanh nghiệp và hộ gia đình phải đối mặt.

“Hoạt động kinh tế mở rộng với tốc độ mạnh mẽ trong quý III” là cơ sở để các nhà hoạch định chính sách Fed nhất trí giữ nguyên lãi suất chuẩn ở mức 5,25% -5,50%, được duy trì từ tháng 7/2023. Số liệu mới đây cho thấy Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Mỹ đã tăng trưởng 4,9% trong quý III/2023. 

Tuyên bố của Fed lưu ý, với mức tăng việc làm vẫn “mạnh” và lạm phát vẫn “tăng cao”, Fed tiếp tục xem xét “mức độ củng cố chính sách bổ sung có thể phù hợp để đưa lạm phát về mức mục tiêu 2%”. 

• Ngày 2/11: BoE để ngỏ khả năng tiếp tục tăng lãi suất 

Ngày 2/11, Ủy ban chính sách tiền tệ (MPC) thuộc BoE lần thứ hai quyết định giữ nguyên mức lãi suất 5,25%, song cảnh báo chính sách tiền tệ vẫn cần thắt chặt trong một thời gian bất chấp triển vọng kinh tế ảm đạm.

Động thái giữ nguyên mức lãi suất cao kỷ lục trong vòng 15 năm qua cho thấy MPC tiếp tục theo đuổi cách tiếp cận kiểm soát lạm phát bằng cách giữ chi phí vay ở mức cao hiện nay cho tới khi lạm phát giảm trên cơ sở bền vững xuống mục tiêu 2% của BoE. BoE liên tục tăng lãi suất kể từ tháng 12/2021 đến tháng 8/2023 trong nỗ lực kiềm chế lạm phát.

Thống đốc BoE Andrew Bailey cho biết ngân hàng trung ương này sẽ theo dõi chặt chẽ sự cần thiết phải tiếp tục tăng lãi suất hay không, tuy nhiên, nhấn mạnh ngay cả khi không cần thì cũng quá sớm để xem xét việc giảm lãi suất.

• Ngày 3/11: Thị trường lao động Mỹ tiếp tục có dấu hiệu hạ nhiệt 

Theo Bộ Lao động Mỹ, số đơn xin trợ cấp thất nghiệp mới của nước này đã tăng nhẹ trong tuần trước, thị trường lao động tiếp tục có những dấu hiệu nới lỏng. Trên cơ sở điều chỉnh theo mùa, số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu của Mỹ đã tăng 5.000 đơn, lên mức 217.000 đơn trong tuần tính đến ngày 28/10. Số đơn xin trợ cấp thất nghiệp chưa được điều chỉnh cũng tăng 2.768 đơn, lên mức 196.767 đơn trong tuần trước.

Số đơn xin tiếp tục nhận trợ cấp sau một tuần thất nghiệp đầu tiên, chỉ số đại diện cho tình hình tuyển dụng, đã tăng tuần thứ sáu liên tiếp với mức tăng 35.000 đơn, lên mức 1.818 triệu đơn trong tuần tính đến ngày 21/10, mức cao nhất kể từ tháng 4/2023.

Mặc dù thị trường lao động Mỹ có những dấu hiệu dần hạ nhiệt song vẫn mạnh mẽ, giúp thúc đẩy tăng trưởng và ngăn chặn nguy cơ suy thoái của nền kinh tế lớn nhất thế giới. 

Những sự kiện kinh tế quan trọng trong tuần qua đã tác động đáng kể đến thị trường tài chính toàn cầu và chiến lược giao dịch của các nhà đầu tư. Hãy tiếp tục theo dõi và cập nhật thông tin nhanh nhất, mới nhất và chính xác cùng Investo!

Investo - Trang tin tức chứng khoán thế giới hàng đầu Việt Nam.