Sự phục hồi mạnh mẽ ở Mỹ, làm gia tăng triển vọng kinh tế cho các quốc gia gắn bó chặt chẽ với nền kinh tế Mỹ. Tuy nhiên, các nhà kinh tế cho rằng sự bùng nổ sắp tới này có thể cho thấy một cuộc chia rẽ, có nguy cơ mở ra những vết nứt trong nền kinh tế toàn cầu.
Những Tác Động Xung Quanh Sự Phục Hồi của Nền Kinh Tế Mỹ
Nền kinh tế Mỹ đang trên đà phát triển trở lại nhờ được thúc đẩy bởi chi tiêu lớn của chính phủ và việc triển khai vaccine nhanh chóng. Các chuyên gia phân tích thị trường cũng dành nhiều kỳ vọng và đánh giá tích cực cho ba quý còn lại của năm 2021.
Nền kinh tế Mỹ dự kiến tăng trưởng khoảng 6,5% trong năm nay, nhanh nhất kể từ năm 1984. Theo Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế OECD, sự gia tăng đó có thể khiến nền kinh tế Mỹ thậm chí còn đạt quy mô lớn hơn vào cuối năm nay. (So với dự báo từng có trước đại dịch). Những nền kinh tế lớn khác, thậm chí là Trung Quốc, cũng không có điều đó. Các nhà kinh tế kỳ vọng Mỹ sẽ là động lực chính của tăng trưởng toàn cầu trong năm nay.
Nhờ việc tiêm chủng, nền kinh tế Mỹ đang phục hồi tốt đến mức những thành quả của nó không chỉ nằm ở trong nước. Oxford Economics cho rằng, dự kiến Mỹ sẽ trở thành quốc gia đóng góp lớn nhất cho tăng trưởng toàn cầu năm nay, lần đầu tiên kể từ năm 2005. Sự đi lên của Mỹ đang tạm kết thúc thời kỳ thống trị lâu dài của Trung Quốc với tư cách là động lực chính thúc đẩy nền kinh tế toàn cầu trị giá 90.000 tỷ USD.
Chương trình tiêm chủng của Mỹ nhanh hơn so với các chương trình ở hầu hết châu Âu và châu Á. Điều này đã cho phép hoạt động kinh tế bình thường của Mỹ trở lại sớm hơn. Cùng với các gói cứu trợ và kích cầu khổng lồ mới càng có ý nghĩa quyết định. Rất ít nước giàu nào khác đã chi tiêu nhiều như Mỹ. Và tất nhiên, các nước nghèo thì không thể chi tiêu như vậy.
Các nước giàu và một số nền kinh tế định hướng xuất khẩu đã được hưởng thành quả ban đầu của các chiến dịch vaccine thành công và tăng trưởng phục hồi. Trong khi đó, các nước nghèo đang nhìn thấy những dấu hiệu của xu hướng dòng vốn chảy ngược về các nước giàu.
Họ càng khó khăn hơn khi đối mặt với việc chờ đợi vaccine trong thời gian dài. Một số còn phải hứng chịu làn sóng Covid-19 bùng phát mới, khiến mất khả năng hưởng lợi từ dòng chảy du lịch.
Và sự tăng trưởng của Mỹ sẽ nâng đỡ nhiều nền kinh tế, nhưng sẽ không là tất cả. Ví dụ, châu Âu sẽ hưởng lợi khá nhỏ. Các nhà kinh tế tại Ngân hàng Trung ương châu Âu ước tính rằng biện pháp kích thích của Mỹ sẽ nâng tăng trưởng kinh tế khu vực đồng euro lên 4,1%, từ mức 4% trong năm nay và 4,3%, từ 4,1% vào năm 2022.
Sức mạnh phục hồi của Mỹ có thể làm cho những chênh lệch đó thậm chí còn tồi tệ hơn, nếu làn sóng chi tiêu mới chính phủ đẩy lạm phát lên cao hơn và buộc Cục Dự trữ Liên bang phải tăng lãi suất cơ bản sớm hơn dự kiến.
Do vai trò quá lớn của USD trong tài chính và thương mại toàn cầu, động thái như vậy của Fed cũng sẽ làm tăng chi phí đi vay đối với nhiều quốc gia nơi việc thu hồi vốn dự kiến sẽ chậm hơn nhiều.
Hà Lê - Tổng hợp.