Thành phố Doha, thủ đô của Qatar.
Trong những ngày diễn ra Giải vô địch bóng đá thế giới 2022 tại Qatar, rau tươi đã được phục vụ trên bàn ăn của các cầu thủ và người hâm mộ từ khắp nơi trên thế giới, nhờ vào công nghệ trồng rau trên sa mạc.
Nằm trên bờ biển phía tây nam của Vịnh Ba Tư, Qatar phụ thuộc rất nhiều vào rau (đặc biệt là rau ăn lá), thịt và các sản phẩm nông nghiệp nhập khẩu do hạn chế về đất canh tác và nguồn nước ngọt. Mùa hè ở Qatar nóng và ẩm: Nhiệt độ có thể lên tới 50°C, trong khi độ ẩm có thể lên tới 90%, rất khó canh tác nông nghiệp. Vì thế, trong những năm gần đây, Qatar đã chọn áp dụng công nghệ thiết yếu từ các quốc gia trồng rau lớn như Trung Quốc và Liên minh châu Âu để tăng tỷ lệ tự túc rau của đất nước.
Kể từ cuối năm 2019, Viện Nông nghiệp Đô thị (IUA) thuộc Viện Khoa học Nông nghiệp Trung Quốc (CAAS) đã cung cấp các kỹ thuật trồng trọt tiên tiến cho các công ty nông nghiệp địa phương ở Qatar.
Qi Zhiyong, một nhà nghiên cứu tại IUA, cho biết mô hình canh tác cũ ở Qatar là trồng rau trong các thùng chứa trên sa mạc. Mô hình này không hiệu quả và tiêu tốn nhiều năng lượng vì nó sử dụng máy điều hòa không khí để kiểm soát nhiệt độ trong các thùng chứa. Vì thế, các chuyên gia nông nghiệp đã lắp đặt các nhà kính có bóng râm để che các thùng chứa đó.
Ông Qi cho biết: "Ánh sáng mặt trời rất gay gắt ở các vùng sa mạc. Việc che bớt ánh sáng mặt trời có thể làm giảm đáng kể mức tiêu thụ năng lượng và tăng sản lượng".
Nhóm nghiên cứu phát triển một kỹ thuật sản xuất trong nhà kính phù hợp với Qatar. "Trong tương lai, nhà kính trên sa mạc sẽ được dùng để trồng rau, thay vì chỉ để che nắng."

Để tránh ánh nắng gay gắt trên sa mạc, các chuyên gia sửa dụng kỹ thuật kiểm soát môi trường ánh sáng LED để đảm bảo nhu cầu ánh sáng của cây trồng.
Ông Qi nhấn mạnh: "Các loại cây khác nhau cần các loại ánh sáng khác nhau để phát triển. Chúng tôi đã phát triển các công thức đèn LED đặc biệt cho các loại rau khác nhau cũng như các thiết bị liên quan".
Hơn nữa, mô hình sản xuất rau ở Qatar đã được cải thiện thông qua sự kết hợp giữa thủy canh và kỹ thuật đất sợi hoạt tính rắn (kỹ thuật Leitu). Ông Qi Zhiyong, người sáng lập kỹ thuật Leitu, cho biết: “Đất sợi hoạt tính rắn thay thế đất thông thường bằng một vật liệu sinh thái chủ yếu làm từ rơm, thân cây bông và các chất thải nông nghiệp và lâm nghiệp khác. Kỹ thuật Leitu đã mở rộng đáng kể nhiều loại rau có thể trồng ở Qatar, tăng mật độ trồng và giảm khó khăn trong việc kiểm soát môi trường, do đó đảm bảo sản lượng cao với mức tiêu thụ năng lượng thấp”.

Sự kết hợp giữa thủy canh và kỹ thuật Leitu đã làm thay đổi mô hình sản xuất rau tại Qatar.
"Phương pháp thủy canh chủ yếu trồng các loại rau ăn lá, trong khi kỹ thuật Leitu cung cấp điều kiện phát triển cho nhiều loại rau hơn như cà tím, cà chua, dưa chuột. Hiện tại, chúng tôi đang thảo luận với đối tác Qatar để mở rộng phạm vi canh tác và trồng thêm nhiều loại rau khác." - ông Qi nói.
“Tất cả những kỹ thuật này đã giúp đạt được sự quản lý tiêu chuẩn về kiểm soát nhiệt độ, ánh sáng và độ ẩm trong quá trình phát triển của rau trong các thùng chứa”.
Công nghệ mới này đã giúp tăng sản lượng rau ở Qatar từ 2 loại vào 3 năm trước lên hơn 30 loại, bao gồm 6 loại rau diếp, 4 loại cải thìa, 5 loại ớt, bắp cải, rau bina và cần tây.
Cho đến nay, các doanh nghiệp tại Qatar đã xây dựng được một số cơ sở canh tác bằng container và có thể trồng rau số lượng lớn dưới nhiệt độ cao từ 53 đến 55 độ C ở sa mạc nhiệt đới.
Yến Anh-Theo english.news