Thăm xưởng chế tạo cúp vàng World Cup

Vòng chung kết World Cup 2022 đang diễn ra vô cùng sôi động tại Qatar, khi 32 đội bóng hay nhất hành tinh cùng nhau tranh tài với khát vọng hiện thực hóa giấc mơ vô địch, chạm tay vào chiếc Cúp vàng danh giá của FIFA. Tuy nhiên một điều khá thú vị là từ trước đến nay, đội vô địch chỉ được giữ chiếc cúp nguyên bản trong thời gian rất ngắn, sau đó phải trả lại FIFA và nhận cúp bản sao mạ vàng. Cả chiếc cúp thật và bản sao của nó đều được thiết kế ở một xưởng đúc đặc biệt tại Italy.

Nhà điêu khắc Silvio Gazzaniga, cha đẻ cúp vàng World Cup hiện tại

Cúp vàng có tuổi đời gần nửa thế kỷ

Thực tế, chiếc cúp vàng World Cup được trao cho các nhà vô địch ngày nay không phải phiên bản đầu tiên của FIFA. Trong những kỳ World Cup đầu tiên, FIFA sử dụng chiếc cúp đặt tên theo cựu Chủ tịch FIFA Jules Rimet, người đã công bố nó. Cúp Rimet cuối cùng thuộc về Brazil tại World Cup 1970 ở Mexico, sau chiến thắng 4-1 trong trận chung kết lịch sử với đội tuyển Italy. Từ đó, FIFA quyết định tạo ra một chiếc cúp mới, bằng việc phát động một cuộc thi quốc tế nhằm tìm kiếm thiết kế đẹp nhất.

Năm 1971, tác phẩm của nhà điêu khắc người Italia Silvio Gazzaniga, đã vượt qua 53 đối thủ khác từ khắp nơi trên thế giới để vinh dự được chọn là cúp vàng thay thế cho chiếc cúp nguyên bản Jules Rimet. Cũng kể từ đó, công việc chế tạo cúp vàng đã gắn liền với gia đình ông Gazzaniga.

Xưởng đúc cúp vàng lâu đời

Đến hẹn lại lên, xưởng đúc GDE Bertoni tại thị trấn nhỏ Paderno Dugnano ở ngoại ô thành phố Milan, Italy lại chế tác một bản sao của chiếc cúp vàng World Cup danh giá.

Ông Giorgio Gazzaniga, con trai của nhà điêu khắc Silvio Gazzaniga cho biết: “Khi lên ý tưởng thiết kế chiếc cúp, cha tôi đã nghĩ đến hình ảnh những nhà vô địch cầm nó trên tay và giơ lên cao trước hàng loạt ống kính máy ảnh và máy quay phim. Chiếc cúp này có thể được nhìn thấy ở mọi góc. Nó là biểu tượng cho tình yêu và niềm tin vào thể thao.”

Chiếc cúp có chiều cao 36,8 cm, nặng 5 kg, với chất liệu là vàng 18 carat (75%). Với thiết kế 2 cầu thủ đang ăn mừng và nâng cao quả địa cầu, chiếc cúp được xem là biểu tượng cho sự hân hoan và cảm xúc dâng trào của người vận động viên trong men say chiến thắng.

Quy trình chế tác bản sao cúp vàng World Cup hết sức tỉ mỉ. Đầu tiên, một khối đồng được đổ vào khuôn có hình dạng và thiết kế như cúp vàng thật. Sau đó, thành phẩm được lấy ra khỏi khuôn đúc, nghệ nhân dùng máy để đục, giũa bỏ phần kim loại thừa. Ở công đoạn cuối, sau khi sơn phủ lớp sơn mài Zapon để bảo quản, cúp được sấy khô, làm sạch một lần nữa và kiểm tra lần cuối cùng trước khi sẵn sàng đem đến trận chung kết World Cup. Toàn bộ quá trình làm cúp mất khoảng 3 tháng.

Anh Marco Costanzo, nghệ sĩ điêu khắc cho biết: “Đây là kỳ World Cup đầu tiên từ khi tôi làm việc ở xưởng. Cả tôi và tất cả các đồng nghiệp tại xưởng đều có cảm xúc rất đặc biệt mỗi khi nhìn thấy chiếc cúp này.”

Kết thúc mỗi mùa World Cup, bản gốc của cúp vô địch sẽ được gửi về xưởng đúc tại Italy, và bản sao bằng đồng sẽ được gửi cho nhà vô địch. Tại Bertoni, chiếc cúp danh giá sẽ được trùng tu, đưa trở lại hình dáng ban đầu, sau thời gian đi khắp thế giới và tiếp xúc với môi trường bên ngoài.

Bà Valentina Losa, Giám đốc xưởng điêu khắc Bertoni cho biết: “Đó luôn là cảm giác đặc biệt khi chiếc cúp nguyên bản trở về. Khi trở lại xưởng, chiếc cúp đã được bao phủ bởi tình yêu và niềm vui chiến thắng. Nó quay lại đây như một chuyến spa tân trang sắc đẹp. Chúng tôi sẽ mạ vàng lại và sửa phần hư hại, điển hình như những vết xước nhỏ trên cúp.”

Xưởng Bertoni không chỉ làm cúp cho kỳ World Cup, mà còn chịu trách nhiệm chế tác huy chương vàng và nhiều bản sao cúp khác cho những giải đấu như Champions League, Europa League hay Supercup của UEFA.

Italia sẽ theo dõi FIFA World Cup Qatar 2022 từ bên lề, sau khi không vượt qua được vòng loại, nhưng quốc gia này vẫn sẽ góp mặt ở trận chung kết nhờ sự hiện diện của chiếc cúp vô địch.

Sau khi World Cup 2022 kết thúc, chiếc cúp thật sẽ được chuyển tới lưu giữ ở bảo tàng bóng đá FIFA ở Zurich, Thụy Sĩ.

Như Mai