Thế Giới Học Được Gì Từ Cú Lao Dốc Mạnh Của Kinh Tế Trung Quốc?

Những gì đang diễn ra ở Trung Quốc cho thấy chính phủ các nước cần phải thực hiện các biện pháp khẩn cấp để kiềm chế những tác động kinh tế mà dịch bệnh gây ra. Dẫu vậy, trên hết, việc hoạt động sản xuất trở lại bình thường trong thời gian ngắn là điều khó có thể xảy ra.

Ngành dịch vụ và tiêu dùng chịu nhiều biến động khi nhiều quốc gia áp dụng lệnh phong toả, người dân chủ yếu chỉ ở trong nhà, ảnh hưởng trực tiếp đến ngành hàng không, khách sạn, nhà hàng và các trung tâm mua sắm. Cùng với đó là lĩnh vực sản xuất đối mặt với "cơn gió ngược" khi dây chuyền lắp ráp tạm ngừng hoạt động vì nhân viên không thể đến làm việc. 

Dưới đây là những "bài học" quan trọng về kinh tế từ Trung Quốc đối với thế giới.

Những gì đang diễn ra tồi tệ hơn dự đoán

Hầu như các chuyên gia, nhà kinh tế học đều thất bại trong việc dự đoán về những hậu quả đối với nền kinh tế sẽ "tàn khốc" đến mức nào. Kể từ lần đầu hạ dự báo tăng trưởng GDP hồi cuối tháng 1, những ước tính được đưa ra sau đó tiếp tục thấp hơn nữa, khi dự đoán ban đầu về đà hồi phục mạnh mẽ hình chữ "V" đã không còn.

Số liệu được Trung Quốc công bố hôm 16/3 cho thấy doanh số bán lẻ, sản lượng công nghiệp và đầu tư trái phiếu đã ghi nhận đà sụt giảm mạnh, vượt xa so với ước tính của các nhà kinh tế. Theo đó, những dự đoán sau này sẽ còn tồi tệ hơn nữa. Macquarie Group cho rằng GDP quý này sẽ giảm 6% so với 1 năm trước đó. Bloomberg Economics cũng nhận định GDP của Trung Quốc đang trên đà chạm mức thấp hơn 20% so với năm trước trong 2 tháng đầu năm.

Việc chủ quan về cú sốc đối với nền kinh tế không chỉ xảy ra ở Trung Quốc. Hồi giữa tháng 2, vài tuần sau khi dịch bệnh bùng phát mạnh mẽ, các nhà hoạch định chính sách toàn cầu vẫn lạc quan về sự hồi phục như kịch bản ban đầu đưa ra. Trong một bản lưu ý công bố hôm 19/2, IMF vẫn không thay đổi dự báo của tháng 1 rằng tăng trưởng kinh tế toàn cầu sẽ tăng lên 3,3% so với 2,9% trong năm 2019.

Chậm trễ trong việc đưa ra hành động cần thiết

Phản ứng bán đầu của Trung Quốc đã làm dấy lên những ý kiến chỉ trích khi chính quyền Vũ Hán được cho là đã "giấu dịch". Ngập ngừng trong việc thông báo về dịch bệnh cũng diễn ra cùng lúc với sự chậm trễ trong việc đưa ra hành động cần thiết để kiểm soát virus.

Đó là một bài học mà các quốc gia khác có thể đã bỏ lõ, khi nhiều ý kiến cho rằng các chính phủ từ Washington cho đến Tokyo đều chưa quyết đoán, khiến các NHTW và bộ tài chính phải nhanh chóng đưa ra những động thái để ngăn chặn thiệt hại với nền kinh tế.

Robert Carnell – kinh tế gia trưởng về khu vực châu Á Thái Bình Dương tại ING Groep NV Singapore, nhận định: "Tôi cho rằng đối với tất cả các quốc gia chỉ có một số ít ca nhiễm mỗi ngày thì họ tương đối thảnh thơi, nhưng họ có thể chứng kiến sự thay đổi lớn trong 1 tuần."

Ngành dịch vụ, sản xuất hồi phục chậm chạp

Các ngành dịch vụ ở Trung Quốc chịu ảnh hưởng lớn hơn ngành sản xuất. Tuần trước, các kinh tế gia của Barclays ước tính sản lượng của ngành dịch vụ sụt giảm 70% so với năm trước trong tháng 2, sau đó sẽ hồi phục và ghi nhận mức giảm 40-45%. Trong khi đó, sản lượng ngành sản xuất giảm 30-35%.

Tình trạng các trường hợp nhiễm bệnh, tử vong ở Trung Quốc tăng đột biến đã khiến người dân không thể ra khỏi nhà. Theo đó, ngay cả khi sản xuất đã dần mở cửa trở lại, thì sự hồi phục đối với ngành dịch vụ cũng gặp gián đoạn. Lượng khách đến các cửa hàng chỉ đang dần tăng nhẹ trở lại sau khi giảm tới 80% ở khi sự bùng phát lên đến đỉnh điểm.

Tác động đối với nền kinh tế khi áp dụng lệnh phong toả

Tỉnh Hồ Bắc đã áp lệnh phong toả vì sự bùng phát của Covid-19, trong khi đó quy mô kinh tế của của địa phương này lại tương đương với Thuỵ Điểm. Hồ Bắc là nơi sản xuất phốt pho lớn nhất Trung Quốc, được sử dụng trong sản xuất phân bón và là trung tâm quan trọng của ngành sản xuất ô tô đối với những công ty lớn như Dongfeng, cùng các công ty sản xuất linh kiện toàn cầu như PSA và Honda.