Thêm một nền kinh tế G7 tránh được suy thoái  

Theo tờ Financial Post ngày 29/2, Ngân hàng trung ương Canada (BoC) có thể sẽ tiếp tục giữ lãi suất ổn định cho đến tháng 6/2024 vì nền kinh tế nước này đã tránh được suy thoái và tăng trưởng cao hơn dự kiến.

Nền kinh tế Canada đã tránh được suy thoái nhờ Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) tăng lên trong quý IV năm ngoái, do xuất khẩu dầu thô tăng và nhập khẩu giảm. Điều này sẽ khiến BoC có thể tiếp tục kế hoạch duy trì lãi suất khi nhóm họp vào ngày 6/3 tới.

Số liệu của Cơ quan Thống kê Canada cho thấy, GDP thực tế của Canada đã tăng 1% trong quý IV/2023, vượt trên dự báo 0,2% sau khi giảm 0,5% trong quý trước đó. Trung bình GDP cả năm của nước này đã tăng trong năm thứ ba liên tiếp kể từ năm 2020, khi đại dịch COVID-19 khiến nền kinh tế bị suy giảm.

Chuyên gia kinh tế Andrew Grantham của Bộ phận Capital Markets thuộc Ngân hàng CIBC nhận xét, tăng trưởng dường như đã được thúc đẩy nhờ việc nới lỏng các hạn chế về nguồn cung giúp cho xuất khẩu và doanh số bán ô tô, thay vì chỉ dựa vào sự cải thiện của nhu cầu tiêu dùng trong nước. Ông dự đoán rằng đợt cắt giảm lãi suất đầu tiên của BoC sẽ diễn ra vào tháng Sáu tới.

Nhà kinh tế cao cấp James Orlando của Bộ phận phân tích kinh tế thuộc Ngân hàng TD nhân định nền kinh tế đã cho thấy sự phục hồi trong quý cuối cùng của năm 2023, với việc người tiêu dùng quyết định tăng chi tiêu cho kỳ nghỉ lễ sau khi đã phải tiết giảm trong phần lớn khoảng thời gian trong năm.

Ông cho rằng việc tăng trưởng trở lại trong quý IV đã được chờ đợi từ lâu, nhưng câu chuyện kinh tế dường như vẫn không thay đổi: đó là vấn đề lãi suất cao đang đè nặng lên tăng trưởng kinh tế và GDP bình quân đầu người đã giảm trong 5 quý gần đây nhất. BoC cần có một đợt cắt giảm lãi suất vào tháng Sáu tới.  

Theo số liệu của Cơ quan Thống kê Canada, xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ tăng 1,4% trong quý IV/2023 sau khi giảm 0,3% trong quý 3. Điều này được thúc đẩy bởi sự gia tăng 6,2% trong xuất khẩu dầu thô và bitumen thô, trong khi nhập khẩu lại giảm 0,4% trong cùng kỳ do nhập khẩu ô tô và phụ tùng giảm. Chi tiêu của hộ gia đình Canada cũng tăng 0,2% trong quý IV/2023, nhưng đầu tư vào nhà đất đã giảm 0,4%, đánh dấu quý thứ 6 sụt giảm trong 7 quý gần đây.

Đáng chú ý, mặc dù nhập cư đang giúp thúc đẩy thị trường tín dụng tiêu dùng ở Canada tăng vọt, nhưng lãi suất cao và lạm phát đã khiến nhiều người Canada phải gánh những khoản nợ cá nhân ở mức kỷ lục.

Theo báo cáo nợ tiêu dùng của TransUnion Canada công bố ngày 28/2, trong quý IV/2023, tổng số nợ tiêu dùng của người dân nước này đã đạt mức 2.400 tỷ CAD (khoảng 1.473 tỷ USD), tăng gần 3% và là một mức tăng kỷ lục.

Báo cáo của TransUnion cho thấy khoảng 92% số người sử dụng tín dụng đều có dư nợ, tăng 3,7% so với năm ngoái. Nguyên nhân là do người nhập cư thúc đẩy thị trường tín dụng tiêu dùng tăng vọt, bên cạnh những lý do về lãi suất và lạm phát.

Theo TransUnion, tất cả những điều này đang đẩy người dân Canada vào những khoản nợ cá nhân ở mức kỷ lục. Ngày càng có nhiều người sử dụng tín dụng hơn, với khoảng 96% hoặc tương đương với 31,5 triệu người có đủ điều kiện đã sử dụng ít nhất một sản phẩm để vay tiền như thẻ tín dụng hoặc thế chấp mua ô tô.

Điều này đã làm tăng thêm dư nợ của người dùng khoảng 1 tỷ CAD, tương đương tăng khoảng 3,6% so với năm ngoái. Báo cáo của TransUnion còn cho thấy lượng người mới đến Canada mở tài khoản tín dụng lần đầu tiên đã tăng 46% trong khoảng thời gian một năm (2022-2023) và khiến họ chịu gánh nợ khoảng 3,5 tỷ CAD.

Ngoài lý do trên còn có nguyên nhân lãi suất cao khiến việc trả nợ trở nên khó khăn. Các khoản thanh toán tối thiểu hàng tháng đang gia tăng, với thông báo thế chấp trung bình tăng 12% trong năm qua. Thanh toán bằng thẻ tín dụng tăng 11%, cho vay mua ô tô tăng 6% và hạn mức tín dụng tăng 13%. TransUnion nhận định kết quả là ngày càng có nhiều người không thể thanh toán các khoản nợ của họ.

TransUnion cho rằng có thể sẽ còn nhiều khó khăn trong tương lai, nhiều người Canada có thể đối mặt với những khó khăn trong việc quyết định phân bổ tiền để trả nợ trong khi vẫn chi trả cho các nhu cầu thiết yếu hàng ngày.

Hoa Nguyễn