World Cup đang thể hiện sức mạnh của AI như thế nào?

Các hệ thống theo dõi trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhằm mục đích làm cho môn thể thao vua trở nên công bằng hơn - và mang lại nguồn cảm hứng mạnh mẽ cho các doanh nhân trong số khán giả.

Cầu thủ Enner Valencia của đội Ecuador ghi một bàn thắng sau đó không được công nhận trong trận đấu tại vòng chung kết World Cup 2022 giữa Qatar và Ecuador tại Sân vận động Al Bayt ở Al Khor, Qatar/Ảnh: Getty Images

Bóng đá, môn thể thao đơn giản nhất, đã bộc lộ sự thay đổi về mặt công nghệ. Ngoài những tranh cãi về chính trị và nhân đạo đang diễn ra tại World Cup 2022 ở Qatar, công nghệ đang trở thành tiêu điểm của cuộc chơi. 

Ngay ở phút thứ 3 trong trận khai mạc World Cup 2022, tiền đạo Enner Valencia của đội tuyển Ecuador cho rằng anh đã ghi bàn thắng nhanh nhất trong lịch sử World Cup, vào lưới đội chủ nhà Qatar. Nhưng bàn thắng của cầu thủ này đã không được công nhận vì lỗi việt vị sau khi trong tài xem xét lại thông qua mạng lưới camera, thuật toán và cảm biến trong quả bóng phát dữ liệu thời gian thực về vị trí chính xác của nó.

Và trong khi những người bình thường đang tranh luận về tác động của công nghệ đối với sự trong sạch của môn thể thao này, thì những người sáng lập và doanh nhân trong số khán giả đang lấy cảm hứng từ cách họ có thể triển khai trí tuệ nhân tạo vào doanh nghiệp của mình. 

Các thuật toán và dữ liệu bắt đầu được đưa vào bóng đá tại World Cup 2018, khi trợ lý trọng tài video (VAR) được giới thiệu. Tổ trọng tài được đào tạo đặc biệt xem các trận đấu trên nhiều màn hình khác nhau từ mọi góc độ và kiểm tra mọi quyết định của trọng tài trên sân. Nếu họ xác định được trọng tài đã đưa ra một quyết định sai lầm, họ có quyền hủy bỏ quyết định đó. 

Vòng chung kết World Cup 2022 đã giới thiệu công nghệ bắt việt vị bán tự động (SAOT), thứ khiến bàn thắng của Valencia bị từ chối. 

Đây là công nghệ sử dụng 12 camera theo dõi chuyên dụng được gắn bên dưới mái vòm ở từng sân vận động để theo dõi quả bóng cũng như các cầu thủ. Đầu tiên, các camera này xác định và theo dõi đầu và tay chân của từng cầu thủ, sau đó tất cả dữ liệu được AI xử lý theo thời gian thực, sẽ kích hoạt cảnh báo nếu xác định rằng một trong các cầu thủ đó việt vị. 

Với 29 điểm dữ liệu được thu thập liên tục từ những cầu thủ cùng với tốc độ phân tích 500 lần/giây, SAOT dễ dàng tính toán chính xác vị trí từng cầu thủ trên sân và hoạt động của các bộ phận có thể dẫn đến tình huống việt vị.

Ngoài ra, quả bóng Al Rihla của World Cup 2022 còn được hãng Adidas thiết kế đặc biệt để phát hiện nhanh chóng các trường hợp việt vị. Dù vậy, để đưa ra quyết định cuối cùng, tổ trọng tài VAR sẽ tiếp tục thực hiện thêm thao tác kiểm tra thủ công.

Sau đó họ sẽ thông báo kết quả cho trọng tài chính. Quá trình này dù diễn ra nhanh chóng nhưng vẫn giúp các quyết định việt vị được đưa ra chính xác hơn. Sau khi quyết định việt vị được xác nhận, các điểm dữ liệu đã sử dụng để bắt lỗi sẽ được mô phỏng lại bằng hình ảnh chuyển động 3D với đầy đủ chi tiết, từ vị trí của cầu thủ đến lằn ranh việt vị. Hình ảnh 3D này sẽ luôn hiển thị ở những góc nhìn tốt nhất tại một tình huống việt vị. Sau đó, nó sẽ được chiếu trên màn hình khổng lồ trong sân vận động đồng thời được phát trên truyền hình.

Theo FIFA, những quyết định việt vị từ SAOT sẽ giúp tổ trọng tài trên sân và tổ trọng tài VAR ra quyết định chính xác hơn và nhanh hơn so với việc chỉ áp dụng VAR.

Đó là kỹ thuật đã vô hiệu hóa bàn thắng của Valencia. Tuy nhiên, cuối cùng, công nghệ đã được chứng minh là không phù hợp với kỹ năng của tiền đạo sinh năm 1989 này. Anh đã ghi thêm hai bàn nữa, và Ecuador thắng trận mở màn với tỷ số 2 - 0.

Yến Anh-Theo inc