Xe điện Trung Quốc chiếm ưu thế trên thị trường

Hãng sản xuất xe điện (EV) BYD của Trung Quốc, gần đây đã vượt nhà sản xuất xe EV Tesla của Mỹ về doanh số bán xe toàn cầu. BYD cũng xuất hiện khắp thế giới. Lĩnh vực xe chạy điện vẫn là một cuộc đua sôi động thu hút rất nhiều các cường quốc trên thế giới.

Giám đốc điều hành (CEO) Elon Musk của Tesla gần đây đã ca ngợi các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc và lưu ý rằng họ sẽ nổi lên như những “đối thủ thống trị” trong ngành sản xuất ô tô toàn cầu - một sự khác biệt hoàn toàn so với khi ông cười nhạo về chất lượng của ô tô của BYD vào năm 2011.

Năm ngoái, một báo cáo của công ty bảo hiểm tín dụng Allianz Trade cho biết, các nhà sản xuất xe EV của Trung Quốc là mối đe dọa đáng kể đối với các nhà sản xuất ô tô châu Âu, đặc biệt là ở các nền kinh tế phụ thuộc vào ngành sản xuất ô tô của Đức, Slovakia và Cộng hòa Czech (Séc), đồng thời kêu gọi phải áp đặt mức thuế cao hơn đối với xe EV của Trung Quốc, mà dự kiến đến năm 2030 có thể khiến các nhà sản xuất ô tô châu Âu mất khoảng 7 tỷ euro lợi nhuận mỗi năm.

Trong những tuần tới, các nhà điều tra Liên minh châu Âu (EU) sẽ đến thăm các nhà sản xuất xe EV Trung Quốc gồm BYD, Geely, và SAIC như một phần của cuộc điều tra xem liệu họ có được lợi thế không công bằng nhờ trợ cấp của chính phủ hay không. Chuyến thăm này là một phần trong cuộc điều tra của EU được công bố vào tháng 9/2023, sẽ giúp xác định xem liệu EU có áp dụng mức thuế cao hơn để bảo vệ các nhà sản xuất ô tô trong khối hay không.

Trong nhiều thập kỷ, các nhà cung cấp ô tô của Đức - trong đó có Schaeffler, Continental, và ZF Friedrichshafen đã tự tin phát triển mạnh mẽ cùng với các “gã khổng lồ” bao gồm Volkswagen, BMW, và Mercedes-Benz. Tuy nhiên, việc chuyển đổi sang xe EV cho thấy họ có thể không còn dựa vào những lợi thế cũ của mình bao lâu nữa.

Christian Kames, Giám đốc ngân hàng đầu tư tại công ty tư vấn tài chính và quản lý tài sản Lazard phụ trách các nước Đức, Áo và Thụy Sỹ cho rằng các nhà cung cấp ô tô của Đức - vốn đang phải đối mặt với lạm phát và lãi suất tăng cao trong bối cảnh kinh tế Đức suy thoái - cần đầu tư vào sản xuất xe EV, đồng thời vẫn giữ vững vị thế trên thị trường ô tô truyền thống. Điều đó khiến họ phải chi tiêu gấp đôi trên nền tảng kép - mọi thứ đều tăng gấp đôi, trừ tăng trưởng hoặc lợi nhuận.

Thành viên ban quản trị ZF, ông Stephan von Schuckmann, mới đây cho biết, việc các nhà sản xuất xe EV của Trung Quốc mở rộng đồng nghĩa với cạnh tranh trong lĩnh vực sản xuất phụ tùng ô tô ngày càng gia tăng. Ông cho biết mục tiêu của ZF là đạt khoảng 30% tổng doanh thu tại Trung Quốc vào năm 2030, tăng từ mức khoảng 18% vào năm ngoái.

Mỹ cũng thúc đẩy lĩnh vực xe điện

Trong khi đó, Mỹ cũng đầu tư rất lớn cho mục tiêu quan trọng về xe điện. Cụ thể, bộ Giao thông Vận tải và Bộ Năng lượng Mỹ có kế hoạch đầu tư 325 triệu USD cải tiến công nghệ xe điện, sửa chữa các trạm sạc xe điện và cắt giảm chi phí sản xuất pin xe điện. Thông báo ngày 19/1 của Nhà Trắng nêu rõ: "Khoản tài trợ mới này sẽ được sử dụng để sửa chữa hoặc thay thế các trạm sạc xe điện hiện không hoạt động trên toàn nước Mỹ, giảm chi phí lắp đặt trạm sạc ở các cộng đồng chưa phát triển hạ tầng trạm sạc và cắt giảm chi phí sản xuất pin".

Trước đó, ngày 18/1, Mỹ đã cấp gần 150 triệu USD cho các dự án sửa chữa hoặc thay thế gần 4.500 trạm sạc xe điện ở 20 bang của nước này. Các quỹ mới được công bố là một phần của Chương trình Phát triển Hạ tầng Xe điện Quốc gia (NEVI) trị giá 5 tỷ USD do Luật Cơ sở hạ tầng trị giá 1.000 tỷ USD ban hành năm 2021 tài trợ. Theo NEVI, các bang cần phải vận hành các trạm sạc xe điện do liên bang tài trợ trong ít nhất 5 năm và các trạm này phải hoạt động gần như 24/7.

Chính phủ Mỹ đặt mục tiêu đến năm 2030, xe điện chiếm 50% doanh số xe bán ra tại Mỹ. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi sang xe điện tại nước này đang giảm tốc do những lo ngại về quãng đường xe điện có thể đi và những hạn chế trong năng lực sạc điện.

Báo cáo cho biết việc lắp đặt hệ thống trạm sạc xe điện công cộng của Mỹ thấp hơn 76% so với dự báo của BloombergNEF (BNEF) trong năm 2023 và dự kiến sẽ tụt hậu so với Trung Quốc và châu Âu trong năm 2024. Theo BNEF, việc thiếu đầu tư từ các nhà khai thác trạm sạc có thể một phần do các công ty đang chờ nguồn vốn liên bang từ chương trình cơ sở hạ tầng xe điện quốc gia.

Doanh số bán xe điện ở Mỹ vẫn đạt mức cao kỷ lục trong quý IV và cả năm 2023, nhờ vào việc giảm giá từ hãng xe điện Tesla và có nhiều mẫu xe điện mới được tung ra thị trường. Tuy nhiên tốc độ tăng trưởng chậm lại đã góp phần khiến Tesla và các hãng sản xuất ô tô như Ford Motor và General Motors quyết định giảm tốc độ đầu tư vào các nhà máy sản xuất xe chạy hoàn toàn bằng điện. Xe điện chiếm 7,6% thị trường Mỹ vào năm 2023, tăng từ mức 5,9% của năm 2022.

Các hạng mục xe chạy điện vẫn thu hút rất đông đảo các nhà đầu tư tham gia bởi đây là xu hướng tất yếu nhằm ngăn chặn cuộc khủng hoảng năng lượng và tình trạng nóng lên toàn cầu.

Hoa Nguyễn