Xu hướng lãi suất của ECB có thể phụ thuộc vào FED

Dù không thừa nhận nhưng Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) vẫn phần nào phụ thuộc vào Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) khi đưa ra các quyết định về lãi suất.

ECB vẫn đang giữ kế hoạch hạ lãi suất từ các mức cao kỷ lục, có thể là tại cuộc họp tiếp theo vào tháng Sáu tới, giữa lúc lạm phát tiếp tục giảm ở 20 quốc gia sử dụng đồng tiền chung euro (Eurozone). Trong khi đó tại Mỹ, lạm phát đã vượt dự đoán của giới phân tích ba tháng liên tiếp, và hiện FED được dự đoán là phải đến tháng Chín mới bắt đầu hạ lãi suất.

Chủ tịch ECB Christine Lagarde ngày 11/4 khẳng định các quyết định của ngân hàng này chỉ phụ thuộc vào số liệu, chứ không phụ thuộc vào FED. Nhưng giới phân tích và các nhà hoạch định chính sách lại cho rằng lãi suất và lạm phát cao ở Mỹ sẽ tác động đến các kế hoạch của ECB thông qua các thị trường tài chính và hoạt động thương mại.

Ông Max Stainton, chuyên gia cấp cao của công ty Fidelity International, cho biết dù công ty này vẫn tin rằng ECB sẽ là ngân hàng trung ương lớn đầu tiên bắt đầu hạ lãi suất trong năm nay, nhưng lộ trình này còn phụ thuộc vàoFED.

Trong dấu hiệu cho thấy sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các ngân hàng trung ương ở thời điểm hiện tại, Ngân hàng trung ương Thụy Điển (Riksbank) ngày 11/4 cho biết nguy cơ chính đối với kế hoạch hạ lãi suất vào tháng Năm của ngân hàng này là khả năng trì hoãn việc nới lỏng chính sách của FED và ECB.

Sau cuộc họp ngày 11/4 của ECB, các nguồn thạo tin cho hay các nhà hoạch định chính sách của ngân hàng này vẫn dự đoán sẽ hạ lãi suất vào tháng Sáu, nhưng một số người cho rằng khả năng “án binh” tại cuộc họp tới đã tăng lên trước số liệu lạm phát của Mỹ. Những người này cho rằng ECB có thể sẽ chưa hạ lãi suất cho đến khi lộ trình lãi suất của Mỹ rõ ràng hơn.

Nguyên nhân của việc này là vì lãi suất ở Eurozone thấp hơn ở Mỹ sẽ khiến đồng euro giảm giá so với đồng USD, từ đó khiến hàng hóa được định giá bằng USD, như dầu thô, trở nên đắt đỏ hơn. Điều này đã bắt đầu xảy ra, khi đồng euro đã giảm 1,3% xuống mức thấp nhất kể từ tháng Hai so với đồng USD sau khi số liệu lạm phát tháng Ba của Mỹ được công bố.

Thị trường hiện dự đoán ECB sẽ hạ lãi suất ba lần trong năm nay, thay vì bốn lần như dự đoán chỉ cách đây một tuần.

Trước đó hồi cuối tháng 3, ECB khuyến cáo các ngân hàng cần chuẩn bị ứng phó với những rủi ro mới. Theo người phụ trách giám sát của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), Claudia Buch, các ngân hàng ở Khu vực sử dụng đồng euro (Eurozone) phải thay đổi cách quản lý rủi ro khi đối mặt với những thách thức từ việc chấm dứt chính sách lãi suất siêu thấp, trong lúc xuất hiện các đối thủ cạnh tranh phi truyền thống.
Các ngân hàng ở Eurozone đã kiểm soát được lạm phát sau thời gian tăng mạnh và gần như thoát khỏi những biến động trong lĩnh vực ngân hàng tại Mỹ và Thụy Sỹ trong năm ngoái, gây nguy cơ tự mãn và làm gia tăng kêu gọi các ngân hàng chuẩn bị cho những thời kỳ khó khăn hơn. 

Mức thiệt hại từ các khoản vay vẫn rất thấp, mặc dù nền kinh tế có nguy cơ suy thoái, có thể là nhờ sự hỗ trợ từ chính sách tiền tệ và tài khóa chưa có tiền lệ để bảo vệ các ngân hàng trước các cú sốc. Điều này sẽ có những ảnh hưởng đến việc đánh giá các rủi ro trong tương lai, khi các số liệu cũ không phản ánh đúng các rủi ro về chất lượng tài sản. 

Các ngân hàng cũng cần chuẩn bị tốt hơn trước những rủi ro liên quan đến các cuộc tấn công mạng, biến đổi khí hậu và địa chính trị, những yếu tố cùng làm thay đổi về căn bản các mô hình kinh doanh dài hạn. Bà Buch cho rằng các ngân hàng cần điều chỉnh các hoạt động quản lý rủi ro trong tình hình mới. 

Việc sử dụng hệ thống lưu trữ dữ liệu phi tập trung hay trí tuệ nhân tạo sẽ hạ tiêu chuẩn đối với các đối thủ như các ngân hàng "bóng tối" khi xâm nhập thị trường, từ đó kéo lợi nhuận xuống và khiến các ngân hàng đối mặt với các rủi ro.

Theo bà Buch, các công nghệ mới và sự cạnh tranh gia tăng có thể cải thiện phúc lợi kinh tế, nhưng cũng gây ra những rủi ro mới. Nếu lợi nhuận giảm, hoạt động của các ngân hàng có thể có rủi ro lớn hơn.

Hoa Nguyễn