Xe điện ngày càng được tiêu thụ nhiều hơn

Theo báo cáo mới được Cơ quan Bảo vệ môi trường (EPA) công bố, trong năm 2022, thị trường xe ô tô tại Mỹ ghi nhận xu hướng người tiêu dùng ngày càng chuộng xe điện hơn xe chạy bằng xăng. Đây có thể là sự dịch chuyển mới được xem là phù hợp trong bối cảnh nguồn cung nhiên liệu bị gián đoạn.

Cụ thể, báo cáo năm 2022 của EPA chỉ ra doanh số bán xe điện tại Mỹ tăng trong năm 2022. Sản lượng xe điện, xe hybrid và xe chạy pin tại Mỹ đã tăng 7% trong năm 2022, dự kiến tăng 12% trong năm 2023. Trung bình quãng đường di chuyển của các xe điện sau một lần sạc đầy đã tăng lên mức 490 km - gấp 4 lần so với dữ liệu tương ứng ghi nhận năm 2011.

Đáng chú ý, năm 2022, các phương tiện mới tại Mỹ đã lập kỷ lục về hiệu quả tiết kiệm nhiên liệu, đạt mức cải thiện hằng năm lớn nhất trong 9 năm qua - trung bình 26 dặm/galon xăng (mpg). Cụ thể, hiệu suất nhiên liệu của số xe bán ra trong năm 2022 tai Mỹ đã tăng thêm 0,6 mpg so với năm 2021, trong đó riêng các xe điện và xe lai hybrid có trung bình hiệu suất năng lượng tăng thêm 1,2 mpg. EPA dự báo hiệu suất năng lượng của các xe bán ra trong năm 2023 sẽ tăng lên mức 26,9 mpg. Đại diện của EPA, Michael Regan, đánh giá báo cáo đã làm nổi bật tiến bộ của ngành sản xuất ô tô trong thời gian qua, góp phần giảm khí thải gây ô nhiễm và độc hại.

Ước tính doanh số bán xe điện hàng quý mới nhất của Cox Automotive cho biết doanh số bán xe điện tại Mỹ lần đầu tiên vượt quá 300.000 chiếc trong quý 3, tăng gần 50% so với cùng kỳ năm trước.

Tuy nhiên, 3 nhà sản xuất ô tô lớn của Mỹ - gồm General Motors (GM), Stellantis và Ford - vẫn chưa thể bắt kịp các đối thủ khác trong cuộc đua cải thiện hiệu suất năng lượng của các phương tiện được sản xuất mới. Trong đó, Stellantis có hiệu suất năng lượng thấp nhất, tiếp theo lần lượt là GM và Ford.

Trong khi đó, Tesla có hiệu suất năng lượng cao nhất, tiếp theo là các hãng Huyndai và Honda. Với kết quả này, Tesla đã bán thêm các tín dụng khí thải trong khi General Motors và Mercedes-Benz phải mua thêm loại tín dụng này. Các nhà sản xuất ô tô sử dụng tín dụng khí thải để đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường theo quy định.

Volvo, Nissan cũng đều đạt được tiến bộ đáng chú ý, với doanh số tăng hơn 200%. Sự tăng trưởng diễn ra khi các mẫu xe điện mới được tung ra thị trường. Trong năm qua, 14 mẫu xe điện mới đã được giới thiệu.

Dù vậy, giới phân tích dẫn kết quả báo cáo cho thấy khí thải từ xe chạy xăng hầu như không thay đổi kể từ năm 2015, điều này cho thấy các nhà sản xuất ô tô ở Mỹ đang "chậm chân" trong việc thực hiện các kế hoạch dần loại bỏ xe chạy bằng xăng. Hiện các mẫu xe này vẫn chiếm tỉ lệ lớn trong số xe được bán ra, theo đó những phương tiện này sẽ còn xuất hiện trên đường trong nhiều năm tới.

Đáng chú ý, không chỉ tại Mỹ, theo thống kê, cứ 10 chiếc ô tô tại châu Âu thì có hơn 1 chiếc là xe điện.

Tổng lượng xe điện tại châu Âu cao gấp 1,9 lần tại Mỹ. Khoảng cách đã được thu hẹp khá nhiều từ năm 2020. Năm đó, lượng xe điện đăng ký mới tại châu Âu cao gấp 2,5 lần tại Mỹ. Tỷ lệ này giảm xuống còn 2,4 lần trong 10 tháng đầu năm 2021.

Có thể giải thích sự bùng nổ tiêu thụ xe điện tại châu Âu là do cơ sở hạ tầng hỗ trợ tốt hơn tại Mỹ, khách mua xe có nhiều lựa chọn hơn và chi phí cũng hấp dẫn hơn. Ở châu Âu, đôi khi mua xe điện còn dễ hơn mua xe xăng, do sự chuyển dịch ưu tiên của các nhà cung cấp linh kiện, phụ tùng.

Kể từ khi thiếu chất bán dẫn trở thành vấn đề lớn trong chuỗi cung ứng toàn cầu, ưu tiên được dành cho các loại xe được ưa chuộng (đặc biệt là SUV) hoặc xe dễ bán, như xe điện, nhờ được ưu đãi về chính sách. Dự kiến trong năm nay doanh số xe điện ở cả Mỹ và châu Âu sẽ tiếp tục tăng do hấp dẫn về mặt chi phí và có thêm nhiều lựa chọn. Có thể thấy, sự ra đời của xe điện đã là một giải pháp thay thế hiệu và kịp thời trong bối cảnh nhiên liệu hóa thạch ngày càng bị hạn chế. Việt Nam cũng có một đại diện là VinFast cũng thâm nhập hai thị trường tiềm năng nhất là Mỹ và châu Âu.

Hoa Nguyễn