Chuyển động thế giới 13/05

Vừa qua, quân đội Israel thông báo đã phối hợp với Mỹ để mở một hành lang nhân đạo mới vào Dải Gaza, trong bối cảnh cộng đồng quốc tế tiếp tục bày tỏ quan ngại về tình hình nhân đạo tại vùng đất của người Palestine.  

Thông báo cho biết hành lang nhân đạo này được mở tại phía Bắc Gaza với tên gọi Tây Erez và sẽ được sử dụng để vận chuyển hàng cứu trợ nhân đạo. Đây là một phần trong nỗ lực của chính phủ Israel tăng số lượng tuyến đường vận chuyển hàng cứu trợ tới Gaza, đặc biệt là khu vực phía Bắc. Quân đội Israel cũng xác nhận hàng chục xe chở bột mì của Chương trình Lương thực Thế giới cũng đang được kiểm tra an ninh tại cảng Ashdod.

Tuy nhiên, liên quan đến chiến dịch tấn công của Israel nhằm vào thành phố Rafah, Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ Jake Sullivan hôm qua đã giải thích rõ hơn quyết định của Tổng thống Joe Biden khi tạm dừng vận chuyển lô bom có sức công phá lớn cho Israel, cảnh báo thương vong dân thường sẽ rất lớn nếu Israel sử dụng số vũ khí này tại Rafah.

Trong khi đó, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan hôm qua khẳng định Mỹ cùng các nước châu Âu chưa gây đủ sức ép để Israel nhất trí ngừng bắn tại Gaza, dù Hamas đã chấp thuận đề xuất ngừng bắn.

Kể từ khi xung đột nổ ra tại Gaza hồi đầu tháng 10 năm ngoái, các vụ không kích và tấn công trên bộ của Israel đến nay đã khiến hơn 35 nghìn người Palestine tại đây thiệt mạng cũng như gây ra khủng hoảng nhân đạo sâu sắc tại dải đất nhỏ hẹp ven biển này.

Trong khuôn khổ Hội nghị đối thoại Iran – Arab, Ngoại trưởng Iran đã khẳng định, nếu tất cả các bên nhất trí quay trở lại thỏa thuận hạt nhân năm 2015 và Tehran nhận thấy hành động tích cực từ các bên khác, nước này sẵn sàng tiếp tục thực hiện các nghĩa vụ của mình theo thỏa thuận.

Phát biểu tại sự kiện diễn ra ở Tehran, Ngoại trưởng Iran Hossein Amir-Abdollahian khẳng định, nếu tất cả các bên có hành động thực tế nhất trí quay lại thỏa thuận năm 2015, Iran cam kết đàm phán và thực thi các điều khoản của thỏa thuận.

Trong khi đó, Chủ tịch Hội đồng chiến lược về quan hệ đối ngoại của Iran, ông Kamal Kharrazi cảnh báo Tehran sẽ thay đổi chiến lược hạt nhân nếu cảm thấy bị đe dọa. Ông Kharrazi cũng nhấn mạnh ngoại giao là giải pháp tốt nhất để giải quyết vấn đề hạt nhân tại khu vực, nhưng Mỹ chưa sẵn sàng trở lại bàn đàm phán.

Ngoài vấn đề hạt nhân, giới chức Iran cũng hoan nghênh sự thành công trong việc mở rộng hợp tác với Arab Xê-út, sau khi hai bên bình thường hóa quan hệ hồi tháng 4 năm ngoái. Đánh giá tiến triển trong quan hệ giữa Tehran và Riyadh, Ngoại trưởng Amir-Abdollahian cho rằng vẫn còn nhiều cơ hội để hai bên thúc đẩy hợp tác hơn nữa.

Các vụ cháy rừng lớn đầu tiên trong mùa khô đã lan rộng tới khoảng 8.000 ha trên khắp miền Tây Canada trong ngày hôm qua, buộc chính quyền địa phương phải ban hành lệnh sơ tán một cộng đồng ở British Columbia và cảnh báo về chất lượng không khí kém trên khắp các tỉnh.

Tại tỉnh bang British Columbia, hàng nghìn cư dân ở Khu đô thị vùng Bắc Rockies và cộng đồng thổ dân ở Fort Nelson đã được sơ tán khi đám cháy gần đó lan rộng tới gần 2.500 ha.

Trong khi ở tỉnh bang Alberta, cư dân của Fort McMurray, một trung tâm dầu mỏ, cũng đã được yêu cầu di rời. Nhà chức trách Alberta cho biết hiện có hai đám cháy rừng cực kỳ nghiêm trọng và nằm ngoài tầm kiểm soát, trong đó đám cháy nằm cách Fort McMurray 16 km về phía Tây Nam đã gia tăng đáng kể vào cuối tuần, lan rộng tới 5.500 ha.

Cảnh báo sơ tán đã được áp dụng cho Fort McMurray, Saprae Creek Estates và mở rộng đến Gregoire Lake Estates và Khu công nghiệp Rickards Landing.

Canada vừa trải qua một trong những mùa Đông ấm áp nhất với lượng tuyết thấp hoặc không có tuyết ở nhiều khu vực, làm dấy lên lo ngại về một mùa Hè nóng bức, có thể gây ra cháy rừng  trong bối cảnh hạn hán đang diễn ra.

Trong khi đó, số người thương vong do mưa lớn gây lũ lụt và lở đất ở tỉnh Tây Sumatra của Indonesia tiếp tục tăng. Theo nhà chức trách sở tại, tính đến sáng 13/5, đã có ít nhất 41 người thiệt mạng và 17 người mất tích, trong khi công tác cứu hộ cứu nạn vẫn đang được khẩn trương tiến hành.

Khoảng 400 người, gồm nhân viên cứu hộ, cảnh sát và binh sĩ đã được huy động tới hiện trường để tìm kiếm người mất tích, với sự hỗ trợ của ít nhất 8 máy xúc và thiết bị bay không người lái. Tuy nhiên, nỗ lực cứu hộ hiện gặp nhiều khó khăn do đường sá bị hư hại.

Theo Cơ quan Quản lý thảm họa quốc gia Indonesia, khoảng 200 ngôi nhà đã bị hư hại, trong khi 72 héc-ta đất nông nghiệp, bị ảnh hưởng bởi mưa lũ từ tối 11/5, với bùn đất và dung nham lạnh - một hỗn hợp gồm tro núi lửa, cát và sỏi, nhấn chìm nhiều con đường ở huyện Tanah Datar, đồng thời ảnh hưởng đến 5 huyện.

Hoa Nguyễn