Chuyển động thế giới 19/12/2022

Tuần này, dòng chảy thông tin thế giới tiếp tục xoay quanh vấn đề trần giá khí đốt, các hình thái thời tiết cực đoan, không khí giáng sinh… Mở đầu chuyển động thế giới hôm nay là thông tin liên quan tới việc các quốc gia Liên minh châu Âu (EU) đang xem xét hạ trần giá khí đốt xuống mức thấp hơn so với đề xuất.

Một số quốc gia EU, bao gồm Pháp, Ba Lan và Tây Ban Nha, chỉ trích đề xuất mức giá trần 275 euro/ MWh mà EC đưa ra hồi tháng 11, cho là không bao giờ có thể kích hoạt được việc áp giá trần. Trong khi đó, các quốc gia EU khác bao gồm Đức, Hà Lan và Áo, coi mức giá trần này là quá cứng nhắc và là mối đe dọa đến nguồn cung, có nguy cơ khiến hoạt động giao hàng bị chuyển hướng từ châu Âu sang các thị trường sinh lời hơn ở châu Á. Vấn đề áp giá trần khí đốt đang trở nên rất cấp bách, trong bối cảnh châu Âu đã bước vào mùa Đông lạnh giá với ít lựa chọn về năng lượng hơn do nguồn cung khí đốt từ Nga giảm liên quan đến cuộc xung đột ở Ukraine. Giá nhiên liệu tại châu Âu vẫn ở mức cao đang làm dấy lên lo ngại rằng các hộ gia đình và cơ sở kinh doanh  có thể phải đối mặt với tình trạng mất điện hoặc không thể thanh toán các hóa đơn năng lượng.

Nỗ lực từ bỏ khí đốt Nga do chiến sự ở Ukraine đã khiến châu Âu thiệt hại khoảng 1 nghìn tỷ đôla Mỹ. Hãng tin Bloomberg hôm qua đã đưa ra con số này, đồng thời cảnh báo đây có thể mới chỉ là sự khởi đầu của một cuộc khủng hoảng năng lượng. Sau mùa Đông, các kho khí đốt ở châu Âu sẽ trống rỗng và trong điều kiện nguồn cung từ Nga chỉ ở mức tối thiểu, sẽ rất khó để lấp đầy các kho chứa này. Theo Bloomberg, nếu giá khí đốt ở EU tăng lên 210 euro/MWh thì khối sẽ phải đối mặt với suy thoái kinh tế nghiêm trọng. Dự báo tình hình căng thẳng ở châu Âu sẽ kéo dài ít nhất cho tới năm 2026, khi Qatar và Mỹ có thể tăng đủ sản lượng hydrocarbon. Đầu tuần trước, các bộ trưởng năng lượng EU cũng đã không thống nhất được mức giá trần khí đốt và quyết định tiếp tục thảo luận vấn đề này trong ngày hôm nay, 19/12.

Trong khi đó, tại Nga, một trận tuyết rơi dày kỷ lục trong ngày hôm qua đã khiến giao thông đình trệ tại thủ đô Moskva của Nga. Hàng chục chuyến bay đã bị hoãn hoặc hủy, trong khi nhiều tuyến đường trong thành phố ách tắc do tuyết rơi phủ kín đường và phương tiện. Theo truyền thông sở tại, lượng tuyết rơi trong ngày hôm qua dày tới gần 40 cm - mức cao nhất được ghi nhận cho ngày này kể từ năm 1989 đến nay. Người dân đã phải rất chật vật mới đưa được phương tiện ra khỏi những đống tuyết phủ, trong khi người đi bộ cũng gặp khó khăn trong đi lại. Tuy nhiên, người dân Moskva vẫn rất giữ được tâm trạng thoải mái khi Giáng sinh và Năm Mới đang tới rất gần. Chính quyền Moskva đã huy động gần 120 nghìn công nhân và 12 nghìn đơn vị thiết bị đặc biệt để dọn tuyết, và khẳng định mọi dịch vụ đều đã hoạt động bình thường.

Một tin tức cũng gây tác động lớn tới tình hình kinh tế thế giới là làn sóng dịch sắp bùng phát tại Trung Quốc. Sau khi làn sóng lây nhiễm COVID-19 đạt đỉnh trong khoảng một tuần qua, thủ đô Bắc Kinh đang khôi phục hoạt động bình thường. Tuy nhiên, nhiều địa phương trên khắp Trung Quốc đang chuẩn bị ứng phó đỉnh dịch vào tháng 1 tới, khi lượng người đi lại tăng vọt trong kỳ nghỉ Tết Nguyên Đán. Thủ đô Bắc Kinh đang khôi phục hoàn toàn trật tự bình thường về sản xuất và đời sống xã hội, với mọi dịch vụ ăn uống, bán lẻ và logistics đều có dấu hiệu phục hồi sau một tuần khó khăn với đỉnh dịch COVID-19. Nhiều khu chợ lớn cũng đã hoạt động trở lại.

Tuy nhiên, nhiều tỉnh như Chiết Giang, Giang Tây, Sơn Đông, Hồ Bắc… được dự đoán đợt bùng phát dịch COVID-19 hiện nay có thể đạt đỉnh vào cuối tháng 12 đến đầu tháng 1, trong dịp Tết Nguyên đán. Rất nhiều biện pháp đang được các nhà chức trách địa phương triển khai để sẵn sàng ứng phó.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) vừa cho hay mức tiêu thụ than trên toàn thế giới trong năm 2022 đã vượt trên 8 tỷ tấn, tăng 1,2% so với năm 2021. Đây là con số đáng báo động bởi than là loại năng lượng gây ô nhiễm nhất và là nguồn phát thải khí nhà kính hàng đầu. “Cơn sốt” than có thể được giải thích bởi cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu, giá khí đốt tăng cao và do đó việc sử dụng than đá để sản xuất điện ngày càng tăng. Chỉ riêng ở châu Âu, nơi bị ảnh hưởng nặng nề bởi cuộc khủng hoảng năng lượng, mức tiêu thụ đã tăng 9%, lên 377 triệu tấn. Với sự gián đoạn nguồn cung cấp khí đốt từ Nga và giá năng lượng tăng cao, các nước trong Liên minh châu Âu (EU) đã tái khởi động, hoặc trì hoãn việc đóng cửa các nhà máy nhiệt điện than.

Hoa Nguyễn