Cổ phiếu Novanax tăng gấp đôi sau thỏa thuận Sanofi

Cổ phiếu Novanax (NVAX) đã tăng vọt trong ngày thứ Sáu, tới 120% nhờ thông tin Sanofi (SNY), gã khổng lồ dược phẩm và vắc-xin của Pháp, sẽ đầu tư 1,2 tỷ USD cho thỏa thuận liên quan đến vắc-xin Covid-19 của Novanax, và nắm giữ một lượng cổ phần nhỏ tại công ty công nghệ sinh học đang gặp khó khăn này.

Thỏa thuận này cho Novanax lượng tiền mặt cần thiết khi công ty gặp khó khăn sau thời kỳ đại dịch bùng phát.

"Đây là một chương mới trong lịch sử của công ty chúng tôi," Giám đốc điều hành Novanax John Jacobs nói với Yahoo Finance trong một cuộc phỏng vấn ngày thứ Sáu.

Novavax gặp khó khăn sau khi vắc-xin Covid-19 của hãng bị trì hoãn bởi các sự cố sản xuất ở giai đoạn đầu của việc phát triển, dẫn đến công ty đã bỏ lỡ thời điểm đại dịch bùng phát trị giá hàng tỷ đô-la mà Pfizer/BioNTech (PFE/BNTX) và Moderna (MRNA) đã có.

Dù cho vắc-xin của Novanax cuối cùng cũng có mặt trên thị trường vào giữa năm 2022, hướng đến thị trường tiêm chủng, thì công ty vẫn tiếp tục phải vật lộn với khoản nợ 1,7 tỷ USD đang đè nặng lên sổ sách của mình, bởi những liều vắc-xin Covid đã cam kết cung cấp trên toàn thế giới.

Tin tức này, khỏa lấp đi báo cáo thu nhập quý I của Novanax được công bố hôm thứ Sáu, đã cứu công ty thoát khỏi tình trạng gần như thất bại.

"Công ty này có thể đang hướng tới một rắc rối thực sự, và chúng tôi không ngừng lo lắng về công ty kể từ tháng thứ hai khi tôi đảm nhận chức vụ," ông Jacobs cho biết.

Jacobs nhận quyền vào hồi tháng 1/2023, từ cựu Giám đốc điều hành lâu năm Stanley Erck. Trong vòng 15 tháng kể từ đó, ông đã giảm giá trị nợ phải trả của công ty xuống còn 1,7 tỷ USD, so với mức 2,5 tỷ USD trước đó, đồng thời hạ chi phí sản xuất và R&D (Nghiên cứu và Phát triển).

"[Điều này] chỉ riêng nó sẽ không cứu được Novanax, nhưng những gì nó làm … hiện đang đưa chúng ta tới một tương lai phát triển dựa trên sức mạnh công nghệ sinh học (biotech) và chiến lược tăng trưởng dựa trên nền tảng, vốn sẽ cho phép chúng ta phát triển," ông Jacobs cho biết.

Thỏa thuận với Sanofi bao gồm khoản trả trước 500 triệu USD cho Novavax và tăng tới 700 triệu USD khi đạt được các cột mốc nhất định trong việc đồng thương mại hóa vắc xin ngừa Covid-19, phát triển vắc xin kết hợp phòng cúm-Covid, và tiền bản quyền. Sanofi đang cấp phép công nghệ cho vắc xin kết hợp phòng cúm-Covid, tách biệt với loại vắc xin hiện đang được Novavax nghiên cứu.

Ngoài 1,2 tỷ USD nêu trên, Sanofi còn cam kết chi 200 triệu USD cho mỗi loại vắc-xin mới mà họ phát triển bằng công nghệ của Novanax. Điều đó cho thấy một tương lai trị giá hàng tỷ đô-la cho công ty, Giám đốc tài chính Jim Kelly của Novanax cho biết trong cuộc gọi thu nhập hôm thứ Sáu.

Hơn tất cả, Sanofi đang mua lại một lượng nhỏ cổ phần của công ty thông qua khoản đầu tư vốn cổ phần trị giá 70 triệu USD.

Nền tảng tương đồng

Khoản đầu tư từ Sanofi, một phần nhỏ so với doanh thu 46,2 tỷ USD của năm 2023, thì đúng là không đáng kể.

Nhưng Sanofi là một trong những nhà sản xuất vắc-xin lớn nhất thế giới và sở hữu danh mục thuốc cảm cúm mạnh mẽ chiếm 2,8 tỷ USD trong tổng số 8 tỷ USD doanh thu từ vắc xin trong năm ngoái.

Novavax và Sanofi chia sẻ một nền tảng tương tự nhau cho vắc-xin của họ, sử dụng protein tái tổ hợp, một công thức nổi tiếng mang lại khả năng bảo vệ lâu dài. Nền tảng này được sử dụng trong vắc-xin cúm Flublok của Sanofi, cùng với Fluzone danh cho người lớn tuổi, đóng góp 2,8 tỷ USD trong doanh thu 8 tỷ USD hàng năm từ danh mục vắc-xin của công ty.

Trong bối cảnh cuộc đua vắc-xin giai đoạn đầu đại dịch, công đồng khoa học rất háo hức được thấy những loại vắc-xin này về tới đích.

"Khi chúng tôi bước sang tháng 12/2020, rõ ràng thì hai loại vắc-xin chúng tôi cân nhắc đầu tiên là vắc-xin mRNA, mà vốn chúng tôi không có kinh nghiệm với công nghệ đó," Tiến sĩ Paul Offit, giám đốc trung tâm đào tạo vắc-xin và là bác sĩ khoa nhi ở Children's Hospital of Philadelphia, cho biết.

"Novavax, mặt khác, là một công nghệ đã được thử và thành công," Offit, cựu thành viên của ủy ban cố vấn thuộc Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) nói với Yahoo Finance.

Giống với Novanax, Sanofi cũng lỡ mất thị trường đại dịch sau khi loại vắc-xin tiềm năng, hợp tác với GSK (GSK), bị trì hoãn trong giai đoạn thử nghiệm lâm sàng. Bộ đôi công ty này cũng đưa vắc-xin ra thị trường khá muộn, vào năm 2022 tại châu Âu và hướng tới thị trường tiêm chủng.

Khi được hỏi liệu trước đây Sanofi có từng tiếp cận để đặt mối quan hệ hợp tác với Novanax hay không, Giám đốc điều hành Jacobs nói ông không thể bình luận.

Ông Jacobs cho biết: “Tôi thực sự không chắc liệu điều này có từng xảy ra trước nhiệm kỳ của tôi hay là không. Tôi buộc phải tin rằng theo thời gian Novavax có thể đã đàm phán với các công ty khác, nhưng cho đến khi những rào cản [nợ phải trả] này được dỡ bỏ… tôi không nghĩ công ty là mục tiêu hấp dẫn phục vụ cho việc phát triển hoạt động kinh doanh quan trọng khi có quá nhiều điều không chắc chắn."

Ông nói thêm rằng nếu có một cuộc thảo luận trong tương lai về việc bán hoặc mua lại, ban quản trị "sẽ luôn cân nhắc một cách hợp lý cho cổ đông của chúng tôi dựa trên lộ trình giá trị đúng đắn."

Thu nhập trên mỗi cổ phiếu của Novanax đạt 1,08 USD, cao hơn 1,05 USD ước tính đồng thuận, nhưng doanh thu thì không. Theo báo cáo, doanh thu của công ty là 98.3 triệu USD, trong khi kỳ vọng mà Phố Wall dành cho công ty là 101 triệu USD.

Hải Hà-Theo finance.yahoo