Điện gió vẫn có sức hấp dẫn với nhiều nước châu Âu

Một nghiên cứu do tổ chức năng lượng hợp tác Rescoop thực hiện cho thấy người dân Bỉ quan tâm đến việc đầu tư vào các tuabin gió ngoài khơi. Khu vực tuabin gió thứ hai trên biển Bắc đã được chính phủ nước này lên kế hoạch triển khai.

Khu vực đầu tiên có khả năng sản xuất 2,3 GW, có thể tạo ra 8 TWh điện mỗi năm, tương đương khoảng 10% tiêu thụ quốc gia. Khu vực thứ hai dự kiến sẽ có thêm từ 3,15 đến 3,5 GW. Nếu dự án được triển khai, tổng công suất điện gió ngoài khơi của Bỉ có thể đạt khoảng 20 TWh mỗi năm, chiếm 25% nhu cầu tiêu thụ hiện tại của quốc gia.

Các tập đoàn hoặc doanh nghiệp sẽ cạnh tranh để lắp đặt tuabin gió của họ trong khu vực thứ hai này, được gọi là Princesse Elisabeth (Công chúa Elisabeth). Các điều kiện đấu thầu cho lô đầu tiên sẽ được công bố vào cuối năm nay. Vào khoảng cuối năm 2025, dự kiến sẽ có kết quả về những nhà thầu trúng thầu. Và đến khoảng năm 2028, các tuabin gió đầu tiên trong khu vực Princesse Elisabeth dự kiến sẽ bắt đầu hoạt động.

Các nhà thầu có thể yêu cầu một mức giá điện được đảm bảo từ nhà nước Bỉ trong thời gian hai mươi năm. Điều này đảm bảo cho các doanh nghiệp liên quan có thể thu hồi vốn đầu tư vào trang trại điện gió ngoài khơi, ngay cả khi giá điện giảm xuống dưới mức sinh lời. Tuy nhiên, khi giá điện cao hơn mức giá được bảo đảm, trang trại điện gió sẽ phải trả phần chênh lệch cho chính phủ Bỉ.

Chính sách giá điện được bảo đảm nhằm khuyến khích các doanh nghiệp tư nhân đầu tư vào các dự án điện gió ngoài khơi, vốn có thể tốn kém và rủi ro cao. Bằng cách đảm bảo mức giá điện tối thiểu, Chính phủ Bỉ có thể giúp giảm thiểu rủi ro cho các nhà đầu tư và thúc đẩy phát triển năng lượng tái tạo.

Ngoài ra, chính phủ còn muốn cho phép người dân đầu tư vào các trang trại điện gió ngoài khơi. Theo quy định cạnh tranh, tối thiểu 1% chi phí đầu tư (CAPEX) phải được tài trợ bởi chính người dân. Mục tiêu là huy động tới 4% CAPEX của các trang trại điện gió ngoài khơi từ người dân.

Tuy nhiên, tiêu chí hàng đầu của cuộc đấu thầu sẽ là giá cả. Do đó, điểm cho tiêu chí giá sẽ gấp chín lần so với tiêu chí huy động vốn từ cộng đồng.

Mặt khác, các nhà thầu không thể yêu cầu mức giá điện được đảm bảo vượt quá 95 euro (102,8 USD) mỗi MWh. Hiện tại, giá thị trường thấp hơn mức này, điều đó có nghĩa là nhà nước Bỉ sẽ phải chi tiền cho các công viên điện gió.

Khảo sát cho thấy tỷ lệ người Bỉ sẵn sàng đầu tư vào điện gió ngoài khơi tương đối cao, ở mức 27,2%. Đây là tín hiệu tích cực của sự quan tâm và ủng hộ của người dân đối với năng lượng tái tạo.

Dựa trên tỷ lệ người sẵn sàng đầu tư và mức đầu tư trung bình, các nhà nghiên cứu ước tính có thể huy động được 1,2 tỷ euro từ người dân Bỉ để đầu tư vào điện gió ngoài khơi. Đây là nguồn vốn đáng kể có thể góp phần thúc đẩy phát triển ngành năng lượng gió ngoài khơi tại Bỉ.

Từ đầu năm đến nay, 3/4 sản lượng điện của Liên minh châu Âu (EU) đến từ các nguồn không phát thải CO2. Hiệp hội công nghiệp Eurelectric cho biết, các nguồn không phát thải đã cung cấp 74% sản lượng điện của EU trong giai đoạn từ tháng 1-6/2024, trong đó 50% là từ các nguồn tái tạo như gió và Mặt trời, và 24% từ năng lượng hạt nhân. Trả lời phỏng vấn hãng tin Reuters, Tổng Thư ký Eurelectric, ông Kristian Ruby lưu ý hoạt động sản xuất điện của châu Âu chưa bao giờ có mức phát thải thấp như hiện nay.

Trong giai đoạn từ tháng 1-6/2024, nhà máy điện than cung cấp 9% sản lượng điện của EU, còn khí đốt chiếm 13%. Đây là tỷ lệ thấp nhất đối với hai loại nhiên liệu hóa thạch này từ trước đến nay (tính trong cùng kỳ 6 tháng đầu của các năm). Động lực chính cho sự thay đổi cơ cấu năng lượng ở châu Âu là hoạt động lắp đặt nhanh chóng năng lượng tái tạo. EU đã đạt 56 GW công suất điện Mặt trời mới trong năm 2023, mức cao nhất từ trước đến nay, và 16 GW công suất điện gió mới.

Sản lượng năng lượng tái tạo cao hơn sẽ giúp châu Âu đáp ứng các mục tiêu về khí hậu và giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu. Nhưng có những dấu hiệu cho thấy lưới điện cũ kỹ của các quốc gia thành viên đang phải vật lộn để đối phó với sự thay đổi cơ cấu năng lượng.

Hoa Nguyễn