Đức liệu có vượt qua cuộc chiến khốc liệt tại thị trường xe điện Trung Quốc?

Trước thềm chuyến thăm Trung Quốc của Bộ trưởng Kinh tế Đức Robert Habeck trong tuần này, bức tranh ảm đạm về hoạt động kinh doanh của các công ty Đức tại quốc gia đông dân nhất thế giới đang hiện hữu. Giá cả giảm, nhu cầu yếu và sự leo thang căng thẳng thương mại giữa hai nền kinh tế lớn đang đặt ra những thách thức to lớn cho các doanh nghiệp Đức.

Tình trạng không mấy khả quan của các doanh nghiệp Đức

Khảo sát của Phòng Thương mại Đức cho thấy bức tranh ảm đạm về hoạt động kinh doanh của các công ty Đức tại Trung Quốc. Theo khảo sát, 61% trong số 186 doanh nghiệp Đức (chiếm 21% các nhà sản xuất ô tô) cho biết áp lực giá là vấn đề lớn nhất họ gặp phải. Bên cạnh áp lực giá, nhu cầu yếu do sự chững lại của nền kinh tế Trung Quốc và căng thẳng địa chính trị cũng là những mối lo ngại hàng đầu của các doanh nghiệp Đức.

Trung Quốc là một thị trường quan trọng đối với Đức, là đối tác thương mại hàng đầu và là thị trường ô tô lớn nhất thế giới. Nơi đây cũng là trung tâm sản xuất xe điện tiên tiến nhất, với sự xuất hiện của hàng chục thương hiệu xe điện Trung Quốc được nhà nước hỗ trợ trong những năm gần đây.

Tăng trưởng kinh tế Trung Quốc chững lại, kéo theo sức mua của người tiêu dùng giảm sút, dẫn đến cuộc chiến giá cả khốc liệt giữa các nhà sản xuất, bào mòn lợi nhuận. Trong bối cảnh đó, sự trỗi dậy mạnh mẽ của xe điện Trung Quốc càng khiến cho các nhà sản xuất châu Âu thêm khó khăn.

Cuộc chiến thuế quan leo thang

Trong khi đó, Liên minh châu Âu (EU) và Trung Quốc đang tranh cãi về mức thuế mới dự kiến lên tới 38% đối với xe điện nhập khẩu từ Trung Quốc. EU cho rằng Bắc Kinh có hành vi cạnh tranh không lành mạnh khi trợ giá xe điện, khiến giá thành sản phẩm thấp hơn so với các nhà sản xuất châu Âu. Tuy nhiên, Phòng Thương mại Đức lại phản đối thuế quan này, lo ngại nó sẽ làm suy yếu khả năng cạnh tranh của ngành công nghiệp ô tô châu Âu, vốn phụ thuộc nặng nề vào thị trường Trung Quốc.

Bộ trưởng Kinh tế Đức Robert Habeck dự kiến sẽ đến Trung Quốc vào tuần này để thảo luận về quan hệ kinh tế song phương, trong đó có vấn đề thuế quan xe điện. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm giải quyết căng thẳng thương mại và tìm kiếm tiếng nói chung giữa hai bên.

Brussels lo ngại rằng sự thống trị của xe điện Trung Quốc sẽ đe dọa ngành công nghiệp ô tô châu Âu, vốn tạo ra 150 tỷ euro kim ngạch xuất khẩu hàng năm và sử dụng 13,8 triệu lao động. Kim ngạch xuất khẩu xe sang châu Âu sang Trung Quốc đạt 18 tỷ euro mỗi năm, và các khoản đầu tư vào liên doanh địa phương càng khiến cho các nhà sản xuất châu Âu thêm khó khăn.

Nguy cơ bị "đẩy" ra khỏi thị trường lớn nhất thế giới

Thuế quan không chỉ nhắm vào xe điện mà còn có thể ảnh hưởng đến các mặt hàng quan trọng khác của EU như sữa và nông phẩm. Nếu không có biện pháp đáp trả hiệu quả, các doanh nghiệp EU có thể phải trả giá đắt và dần bị loại khỏi thị trường Trung Quốc - thị trường lớn nhất thế giới.

Xe điện vẫn là một công nghệ mới và cần phải có những cải tiến lớn về quãng đường lái xe, thời lượng pin, trọng lượng xe và hơn hết là giá cả nếu chúng trở thành phương tiện di chuyển tiêu chuẩn. Điều đó sẽ chỉ xảy ra khi có sự cạnh tranh khốc liệt giữa nhiều công ty khác nhau. Ngay cả khi được nhà nước bảo hộ, các nhà sản xuất xe châu Âu sẽ dần dần kém cạnh tranh hơn trên thị trường toàn cầu, nơi họ không thể "trốn" sau các bức tường thuế quan. Trong bối cảnh đó EU sẽ phá hủy một trong những ngành công nghiệp lớn nhất và chiến lược nhất của chính mình.

Hoa Nguyễn