IBM “tạm biệt” Trung Quốc

Tập đoàn công nghệ Mỹ IBM đang đóng cửa phần lớn các hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) tại Trung Quốc, trở thành một trong số những công ty Mỹ rời khỏi thị trường này trong bối cảnh bất đồng thương mại giữa Washington và Bắc Kinh gia tăng.

Các nhân viên cho biết hơn 1.000 người đã mất việc, chủ yếu tại một số văn phòng ở các thành phố tại Trung Quốc đại lục và hai đơn vị tập trung vào nghiên cứu — Phòng thí nghiệm phát triển Trung Quốc (China Development Lab - CDL) và Phòng thí nghiệm hệ thống Trung Quốc (China Systems Lab - CSL).

Ông Jack Hergenrother, một quản lý cấp cao của IBM đã đề cập đến tình trạng cạnh tranh ngày càng gay gắt khi thông báo về việc cắt giảm nhân sự vào ngày 26/8. Theo ông, hoạt động kinh doanh cơ sở hạ tầng tại Trung Quốc của IBM đang thu hẹp và tập đoàn sẽ chuyển hoạt động R&D đến gần hơn các khách hàng bên ngoài quốc gia này.

IBM cho biết họ điều chỉnh hoạt động khi cần thiết để phục vụ khách hàng tốt nhất, khẳng định những thay đổi này sẽ không ảnh hưởng đến khả năng hỗ trợ khách hàng trên khắp khu vực Trung Quốc đại lục.

Theo hai nguồn tin, một số nhân viên IBM bị ảnh hưởng tại Trung Quốc được quyền lựa chọn chuyển đến các quốc gia khác, trong khi nhiều người được nhận trợ cấp thôi việc dựa trên thời hạn làm việc nếu họ đồng ý với các gói ưu đãi nghỉ việc trong vòng ba tuần.

Hoạt động kinh doanh của IBM đang phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ Trung Quốc, vốn được hưởng lợi thế sân nhà. Một cựu nhân viên IBM cho hay tập đoàn liên tục giảm sự hiện diện tại Trung Quốc trong những năm gần đây, như một phần của quá trình tách rời khỏi thị trường này.

Doanh số tại IBM chi nhánh Trung Quốc đã giảm gần 20% vào năm 2023 so với cùng kỳ năm trước đó. Ngoài Trung Quốc, tập đoàn công nghệ này cũng cắt giảm nhân sự ở các khu vực khác để tăng lợi nhuận ròng.

Động thái cắt giảm nhân viên mảng R&D của IBM diễn ra trong bối cảnh các công ty Mỹ đang cắt giảm nhân sự tại Trung Quốc. Trước đó vào tháng Năm, Microsoft đã đề nghị chuyển hàng trăm nhân viên Trung Quốc đang làm việc trong mảng điện toán đám mây và trí tuệ nhân tạo (AI) sang nơi làm việc mới khi Chính phủ Mỹ tiếp tục hạn chế quyền truy cập của Trung Quốc vào các công nghệ nhạy cảm.

Theo khảo sát của Phòng Thương mại Hoa Kỳ (AmCham) ở khu vực phía Nam Trung Quốc, khoảng 90% doanh nghiệp tham gia cuộc khảo sát tình hình kinh doanh cho biết, tranh chấp thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc “rất có khả năng” sẽ mở rộng trong năm nay, với 64% doanh nghiệp khảo sát cho rằng tác động của cuộc chiến này đối với hoạt động kinh doanh sẽ kéo dài hơn hai năm.

Các tác động tiêu cực do thuế quan của Trung Quốc cũng tăng lên khoảng 5% vào năm 2022. Nhưng so với thuế quan của Mỹ, tác động từ các loại thuế của Trung Quốc vẫn còn tương đối nhẹ. Các công ty nước ngoài cũng đang lên kế hoạch giảm tốc độ mở rộng kinh doanh tại Trung Quốc trong năm nay do sự bất ổn của thị trường và rủi ro đầu tư.

Theo cuộc khảo sát nói trên,  các doanh nghiệp dự kiến sẽ dành 18,3 tỷ USD từ lợi nhuận để tái đầu tư vào Trung Quốc vào năm 2023 và 3 đến 5 năm tới, giảm khoảng 31% so với năm ngoái. Khoảng 74% doanh nghiệp có kế hoạch tái đầu tư dưới 10 triệu USD, bao gồm 79% công ty của Trung Quốc và 81% doanh nghiệp Mỹ.

Một số doanh nghiệp đã lựa chọn chuyển một số khoản đầu tư từ Trung Quốc sang các khu vực khác trên thế giới vào năm ngoái, tăng 3% so với năm 2021. Mặc dù Trung Quốc vẫn là địa điểm hàng đầu về đầu tư toàn cầu theo kế hoạch, nhưng các dữ liệu trên đều cho thấy kỳ vọng của các doanh nghiệp đang ở mức thấp nhất trong 5 năm khi lo lắng về căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc sẽ gia tăng trong thời gian tới.

Các nhà sản xuất tại Mỹ cũng đang hy vọng rằng chính quyền Tổng thống Biden sẽ nắm bắt cơ hội để tham gia vào cuộc đối thoại mang tính xây dựng với Trung Quốc và giải quyết cuộc chiến thương mại kéo dài giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Hoa Nguyễn